696 Sayılı KHK Kapsamında Kadroya Geçirilen İşçilerde Tayin Kısıtlaması.
Daha önce 2018 yılında yürürlüğe giren 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile taşeron işçilerin önemli bir bölümü kamu kurumlarında sürekli işçi statüsüne geçirilmiş, bu düzenleme çalışma hayatında güvencenin artırılması açısından kritik bir adım olmuştur.
Ancak aradan geçen süreye rağmen, uygulamada ortaya çıkan yapısal sorunlardan biri olan tayin (yer değişikliği) kısıtlaması çözüme kavuşturulamamıştır.
Bu sorunun makul bir süre içerisinde çözüleceğine dair ortaya konulan iradeye rağmen, gelinen noktada somut ve kapsayıcı bir düzenleme yapılmamış; bu durum binlerce kamu işçisinin aile bütünlüğünü zedeleyen kalıcı bir probleme dönüşmüştür.
Tayin hakkı, kamu personel rejiminde yalnızca idari bir düzenleme değil, aynı zamanda temel haklarla doğrudan bağlantılı bir uygulamadır.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 41. maddesi, ailenin korunmasını devletin yükümlülüğü olarak tanımlamaktadır.
Buna karşın, 696 KHK kapsamında kadroya geçen işçilerin eş durumu başta olmak üzere zorunlu nedenlere dayalı yer değişikliği hakkından mahrum bırakılması, anayasal güvence altındaki aile birliği ilkesinin zedelenmesine yol açmaktadır.
Ayrıca kamu kurumlarında görev yapan memurlar ile sürekli işçiler arasında tayin hakkı bakımından ortaya çıkan farklılık, eşitlik ilkesi çerçevesinde değerlendirilmesi gereken önemli bir husustur.
Aynı kamu hizmetine katkı sunan çalışanlar arasında bu denli keskin bir ayrımın sürdürülmesi, objektif ve makul bir gerekçeyle izah edilmediği sürece hukuki tartışmaları beraberinde getirmektedir.
Üniversitelerde Görev Yapan İşçiler Açısından Belirsizlik;
Sorunun bir diğer boyutu ise üniversitelerde görev yapan 696 KHK kapsamındaki işçilerin durumudur.
Yükseköğretim kurumlarının kendine özgü idari yapısı ve personel rejimi dikkate alındığında, bu kurumlarda çalışan sürekli işçilerin tayin hakkından nasıl yararlanacağına ilişkin herhangi bir açık ve bağlayıcı düzenleme henüz ortaya konulmamıştır.
Bu belirsizlik, üniversite çalışanları açısından mevcut mağduriyeti daha da derinleştirmekte; farklı uygulamaların ortaya çıkmasına zemin hazırlamaktadır.
Bu kapsamda, üniversitelerde görev yapan işçilerin merkezi bir düzenleme kapsamında mı değerlendirileceği, yoksa kurumlar arası özel bir mekanizma mı kurulacağı hususu netlik kazanmamıştır.
Dolayısıyla, çözüm bekleyen tayin meselesi üniversiteler özelinde daha karmaşık ve acil bir hâl almıştır.
Tayin kısıtlaması, yalnızca idari bir sorun değil; doğrudan doğruya sosyal yapıyı etkileyen bir meseledir.
Farklı şehirlerde yaşamak zorunda kalan aile bireyleri, ekonomik yük, psikolojik yıpranma ve çocukların gelişim süreçlerinde yaşanan aksaklıklar gibi ciddi sonuçlarla karşı karşıya kalmaktadır.
Çocukların anne ve baba ile birlikte büyüme hakkı, hem ulusal hem de uluslararası hukukta koruma altına alınmış temel bir haktır.
Bu nedenle mevcut uygulama, kamu istihdamı aracılığıyla sağlanması gereken sosyal güvence anlayışıyla çelişmekte; çalışanların yaşam kalitesini düşüren bir unsur olarak öne çıkmaktadır.
Gelinen noktada, tayin kısıtlamasının sürdürülmesi hem hukuki hem de sosyal açıdan sürdürülebilir değildir.
Özellikle üniversitelerde görev yapan işçilerin durumuna ilişkin belirsizlik de dikkate alındığında, kapsamlı ve kapsayıcı bir düzenlemenin ivedilikle hayata geçirilmesi gerekmektedir.
Aile birliğini esas alan, eşitlik ilkesine uygun ve kurumlar arası dengeyi gözeten bir tayin mekanizmasının oluşturulması; yalnızca çalışanların mağduriyetini gidermekle kalmayacak, aynı zamanda kamu hizmetinin verimliliğini ve toplumsal huzuru da güçlendirecektir.
Aksi durumda, çözüm bekleyen bu kronik sorun, her geçen gün daha fazla aileyi etkileyen derin bir sosyal probleme dönüşmeye devam edecektir.
Tülin Özer
Lider Büro-Sen Genel Başkan Yardımcısı
Bu haber, Yekpare Haber Merkezi sitesi, Harika Antika Evi sitesi tarafından eklenmiştir.