75 bin yıllık Neandertal iskeletinde ölümcül mızrak yarası bulunduğu iddia ediliyor

NTV'nin haberine göre, Irak’ta Zagros Dağları’nda yer alan Şanidar Mağarası’nda yaklaşık 75 bin yıl önce yaşamış bir Neandertalin iskelet kalıntıları incelendi. Scientific Reports dergisinde yayımlanan araştırmada, Şanidar A olarak adlandırılan Neandertalin sol kürek kemiğinde 15 milimetre genişliğinde dairesel bir delik tespit edildi. Bilim insanları, bu yaralanmanın keskinleştirilmiş ahşap bir mızrağın neden olduğu ölümcül bir darbe sonucu oluşmuş olabileceğini değerlendiriyorlar.

Yaklaşık 40’lı yaşlarının ortasında yaşamını yitirdiği belirlenen Neandertalin cinsiyeti tespit edilemedi. Araştırmacılar, mızrağın göğsün ön tarafından girerek kaburgaları ve akciğeri deldiğini; ardından sol kürek kemiğinde bir delik açtığını belirtti. Saldırının yukarıdan aşağıya doğru saplandığı ve yaralanmanın kısa sürede ölüme yol açtığı düşünülüyor.

Çalışmanın başyazarı Cambridge Üniversitesi’nden biyolojik antropolog Emma Pomeroy, kalbe yönelik ölümcül bir saldırıya benzerlik gösterdiğini ifade etti; ancak bu yorumu varsayımsal olarak nitelendirdi. 2015 yılından bu yana Şanidar Mağarası kazılarına önderlik eden arkeolog Graeme Barker ise en olası senaryonun bireyler arasında gerçekleşen şiddet olduğunu bildirdi. Saldırının aynı Neandertal topluluğu üyeleri arasında ya da rakip gruplar arasında meydana gelmiş olabileceği düşünülüyor; modern insanın gerçekleştirdiği bir saldırı veya kaza ihtimali ise daha düşük olarak değerlendiriliyor.

İskeletin dişlerindeki inceleme, Şanidar A’nın ölümünden en az bir yıl önce yüzüne aldığı şiddetli bir darbenin izlerini göstermekte. Ön dişlerinden bazıları kırılmış ya da yerlerinden çıkmış; iki parçaya ayrılan diş, ağzında dönük halde tespit edildi. Pomeroy, bu yaralanmanın son derece ağrılı olduğu ve temel ihtiyaçlarını karşılamayı zorlaştırdığına dikkat çekti. Araştırmacılar, iyileşme sürecinde grubun diğer üyelerinden yardım görmüş olabileceğini öne sürdü.

Pomeroy, yiyeceklerin ezilerek hazırlanması ve dinlenme ihtiyaçları için grubun diğer üyelerinin bakımında bulunmuş olabileceğini belirtti. Şanidar A’nın kalıntıları, mağaranın yaklaşık 7,5 metre derinliğindeki kaya ve tortu tabakalarının altında bulundu. Mağaranın bir kaya sütununun arkasında dört yetişkin ile bir bebek olmak üzere toplam beş Neandertale ait kalıntılar tespit edildi; bu bireylerin yaklaşık aynı kuşak içinde yaşadığı ve özenle aynı alana yerleştirildiği ifade ediliyor. Büyük Zap Nehri vadisine bakan mağara, uzun süre mevsimlik kamp alanı olarak kullanıldı ve daha sonra modern insanlara ev sahipliği yaptı.

Araştırmacılar, yeni bulguların Neandertallerin yalnızca avlanıp hayatta kalmaya çalışan topluluklar olmadığını; aynı zamanda karmaşık sosyal ilişkilere sahip olduklarını gösterdiğini düşünüyor. Pomeroy, insan doğasının iki zıt yönünü, şefkat ve şiddeti aynı bireyde görmekten söz etti: “İnsan doğasının iki zıt yönüne, şefkat ve şiddete, aynı bireyde yan yana tanıklık ediyoruz.” Neandertallerin birçok açıdan modern insanlara benzediğini belirten Pomeroy, keşfin onları zekadan ve şefkatten yoksun mağara insanları olarak gösteren önyargılara karşı çıkıyor.

TürkAta Haber Ajansı