Adm Elektrik ve Gdz Elektrik Göçmen Kuşları Korumak İçin Beş İlde Yeni Proje Başlattı

Aydem Enerji grup şirketleri Adm Elektrik ve Gdz Elektrik, göçmen kuşların elektrik hatlarından kaynaklanan risklere karşı korunması amacıyla yürüttükleri çalışmaları genişletme kararı aldı. Şirketler, 10 Ekim Dünya Göçmen Kuşlar Günü dolayısıyla yaptıkları açıklamada, “Leyleklere Yeni Yuva” projesinin yeni dönemde “Göçmen Kuşlar İçin Güvenli Gökyüzü” adıyla sürdürüleceğini duyurdu.

Aydın, Denizli, Muğla, İzmir ve Manisa'yı kapsayan proje kapsamında göçmen kuşların beslenme, dinlenme, üreme ve uçuş alanları incelenecek. Bilimsel gözlemler, mevsimsel kuş sayımları ve uydu takip teknolojileri kullanılarak elektrik hatlarının kuşlar açısından oluşturduğu risklerin azaltılması hedeflenecek.

Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Zooloji Anabilim Dalı öğretim üyesi Doç. Dr. Ortaç Onmuş ile Yüksek Biyolog Muhammet Ertem'in bilimsel katkılarıyla yürütülen araştırmalar, elektrik dağıtım şebekelerinde uygulanacak koruyucu önlemlere temel oluşturacak.

Leylek Yuvalarından Göç Koridorlarına Uzanan Koruma Çalışması

Adm Elektrik ve Gdz Elektrik tarafından daha önce yürütülen “Leyleklere Yeni Yuva” projesi kapsamında, elektrik direklerinde bulunan leylek yuvaları özel platformlarla yükseltilerek güvenli hale getirildi. Elektrik hatlarında bakım ve yalıtım çalışmaları gerçekleştirildi.

Yeni dönemde ise koruma çalışmalarının kapsamı yalnızca leylek yuvalarıyla sınırlı kalmayacak. Bölgeden geçen farklı göçmen kuş türlerinin hareketleri, beslenme alanları ve göç koridorları da araştırmalara dahil edilecek.

Saha çalışmalarında yöre halkı, muhtarlar ve gönüllülerden gelen bildirimler değerlendirilerek leyleklerin üreme döneminde kullandığı doğal yuvalar ile platform yuvalar incelendi.

Sulak alanlarda ve göç koridorlarında gerçekleştirilen sonbahar kuş sayımlarıyla bölgedeki tür çeşitliliğinin ve kuş yoğunluğunun belirlenmesine yönelik ilk çalışmalar da başlatıldı.

Yılın farklı dönemlerinde sürdürülecek gözlem ve sayımlarla kuş envanterinin tamamlanması, beslenme ve dinlenme alanları arasındaki uçuş güzergâhlarının belirlenmesi planlanıyor.

Elektrik hatlarıyla etkileşim nedeniyle risk taşıdığı tespit edilen bölgelerde ise yalıtım çalışmalarına devam ediliyor.

Doç. Dr. Ortaç Onmuş: “Koruma Çalışmalarını Kuşların Hareketlerine Göre Planlıyoruz”

Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Zooloji Anabilim Dalı öğretim üyesi Doç. Dr. Ortaç Onmuş, göçmen kuşların mevsimlere göre değişen hareketlerinin izlenmesinin etkili koruma önlemleri geliştirilmesi açısından önem taşıdığını belirtti.

Kuşların yalnızca hangi bölgelerde bulunduğunun değil, bu alanları hangi dönemlerde ve nasıl kullandığının da araştırılması gerektiğini vurgulayan Onmuş, şunları söyledi:

“Bir bölgede hangi kuş türlerinin bulunduğunu bilmenin yanında, o alanı ne zaman ve nasıl kullandıklarını da anlamamız gerekiyor. Göç dönemindeki yoğunluk ile üreme ya da kışlama dönemindeki hareketlilik farklılaşabiliyor. Bu nedenle gözlem ve sayımları yılın farklı dönemlerine yaymayı planlıyoruz.”

Araştırmalar sonucunda elde edilecek verilerin elektrik hatlarıyla ilgili risklerin belirlenmesinde kullanılacağını ifade eden Onmuş, şöyle devam etti:

“Elde edeceğimiz bilgilerle kuşların uçuş güzergâhlarını değerlendirecek, elektrik hatları ile ilgili risklerin yüksek olduğu noktalarda alınması gereken önlemleri belirleyeceğiz.”

GPS-GSM Cihazlarıyla Göçmen Kuşların Hareketleri İzlenecek

Projenin yeni aşamasında, seçilecek kuşlara GPS-GSM takip cihazları takılarak göç hareketlerinin, beslenme ve dinlenme alanlarının ayrıntılı biçimde izlenmesi planlanıyor.

Takip cihazlarından elde edilecek bilgiler, saha gözlemleriyle birleştirilerek Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) üzerinden risk haritalarına dönüştürülecek.

Hazırlanacak haritalar sayesinde elektrik dağıtım hatlarında kuşlar açısından tehlike oluşturan noktalar belirlenecek. Yalıtım, bakım ve yatırım çalışmalarında risk düzeyi yüksek bölgelere öncelik verilecek.

Elektrik Hatlarında Kuş Dostu Düzenlemeler Yapılacak

Projenin yol haritasında, elektrik telleri arasındaki mesafelerin büyük kuşların kanat açıklıkları dikkate alınarak düzenlenmesi de bulunuyor.

Özellikle alacakaranlıkta ve sisli havalarda kuşların elektrik tellerine çarpma riskinin azaltılması amacıyla hatlara görünürlüğü artırıcı ekipmanların yerleştirilmesi hedefleniyor.

Kuşların elektrik akımına kapılmasını önlemek amacıyla riskli bölgelerde yalıtım uygulamalarının sürdürülmesi de planlanıyor.

Muğla'nın Milas ve Denizli'nin Çivril ilçelerindeki sulak alanlar ile bu alanların çevresinde bulunan elektrik hatları, kuş dostu uygulamaların pilot olarak hayata geçirilmesi planlanan bölgeler arasında yer alıyor.

Yüksek Biyolog Muhammet Ertem: “Sahada Topladığımız Veriler, Sistemde Alınacak Önlemleri Belirleyecek”

Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü'nde görev yapan Yüksek Biyolog Muhammet Ertem, bilimsel araştırmaların elektrik dağıtım sisteminde uygulanacak koruyucu tedbirlerin belirlenmesine katkı sağlayacağını açıkladı.

Kuşların elektrik tellerine çarpması ile elektrik akımına kapılmasının farklı riskler oluşturduğunu belirten Ertem, bu tehlikelere karşı farklı koruma yöntemlerinin geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.

Ertem, yürütülecek çalışmalara ilişkin şu ifadeleri kullandı:

“Kuşların tellere çarpması ile akıma kapılması farklı riskler, dolayısıyla farklı önlemler gerektiriyor. Takip cihazlarıyla leyleklerin hareketlerini ve elektrik hatlarının çevresinde yoğun olarak dinlendikleri noktaları daha ayrıntılı incelemeyi planlıyoruz.”

Toplanacak verilerin bakım ve yalıtım çalışmalarında kullanılacağını kaydeden Ertem, şöyle konuştu:

“Bu bilgiler, hangi hatlara yalıtım yapılması ve nerede tellerin görünürlüğünün artırılması gerektiğini belirlememize yardımcı olacak.”

Leylek Yuvalarında Elektrik ve Manyetik Alan Ölçümleri Yapılacak

Projenin ilerleyen aşamalarında leyleklerin kullandığı doğal yuvalar ile elektrik direkleri üzerine yerleştirilen platform yuvalarda elektrik ve manyetik alan ölçümleri de gerçekleştirilecek.

Yüksek Biyolog Muhammet Ertem, bu çalışmaların gelecekteki yuva tasarımlarına ve elektrik hatlarında yapılacak iyileştirmelere bilimsel temel oluşturmasının hedeflendiğini belirtti.

Ertem, planlanan ölçümlere ilişkin şunları söyledi:

“Bir sonraki aşamada doğal yuvalarda ve platform yuvalarda elektrik ve manyetik alan ölçümleri de yapacağız. Ölçüm sonuçlarını karşılaştırarak gelecekteki yuva tasarımları ve elektrik hatlarında yapılması gereken iyileştirmeler için bilimsel veri oluşturmayı hedefliyoruz.”

Beş İlde Bilimsel Verilere Dayalı Koruma Modeli

Adm Elektrik ve Gdz Elektrik, faaliyet gösterdikleri beş ilde elektrik dağıtım hizmetlerini sürdürürken yaban hayatının korunmasına yönelik uygulamaları da çalışmalarına dahil etmeyi amaçlıyor.

Şirketlerin ortaklaşa yürüttüğü projeyle kuşların güvenli biçimde yuva kurması, beslenmesi, dinlenmesi ve göç yolculuklarını sürdürmesi için elektrik altyapısında gerekli düzenlemelerin bilimsel veriler doğrultusunda planlanması hedefleniyor.

Mevsimsel gözlemler, kuş sayımları, GPS-GSM takip verileri ve risk haritalarından elde edilecek bulguların, Aydın, Denizli, Muğla, İzmir ve Manisa'daki elektrik dağıtım şebekelerinde gerçekleştirilecek bakım, yalıtım ve koruma çalışmalarına yön vermesi öngörülüyor.