Barrington Moore'un Kitabı Güncelliğini Koruyor
BirGün'de yayınlanan bir analizde, tarihsel sosyolojinin önemli isimlerinden Barrington Moore'un 1978 tarihli kitabının güncelliği ele alındı. Yazıda, günümüzdeki toplumsal olayların, Moore'un itaat ve isyan kavramlarıyla açıklanabileceği savunuldu.
Tarihsel sosyolojinin önemli isimlerinden Barrington Moore'un 1978'de yayımlanan ve Türkçeye çevrilseydi muhtemelen "Adaletsizlik: İtaatin ve İsyanın Toplumsal Kökenleri" adını alacak olan kitabının güncelliğini koruduğu belirtiliyor. Moore'un, Türkçeye 1989'da çevrilen "Demokrasinin ve Diktatörlüğün Toplumsal Kökenleri" adlı eseri için de benzer bir değerlendirme yapılabileceği ifade ediliyor.
BirGün'de yayınlanan habere göre, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin gençlere yönelik "Fransa'ya heveslenmeyin, Batı emperyalizmine kapılmayın, Türkiye'ye sahip çıkın" sözleri hatırlatılarak, Fransızların kişisel özerkliklerine düşkün olduğu ve bu özerkliği korumanın kolektif iradeyle mümkün olacağının cumhuriyetçi geleneklerinde yazılı olduğu aktarılıyor. Özgürlük ve eşitlik ideallerinin Büyük Fransız Devrimi ile evrenselleştiği ve bu iki kavramın Fransa'da iç içe geçtiği vurgulanıyor.
Analizde, yönetilenlerin itaatine dayalı istikrarı önceleyen yaklaşımların, polisle çatışan ve iş yerlerine zarar veren kalabalıkların görüntülerine odaklanabileceği ancak bu durumun arka planında yatan toplumsal sorunların göz ardı edilmemesi gerektiği belirtiliyor. Uluslararası Çalışma Örgütü'nün (ILO) anayasasını oluşturan 1944 tarihli Filadelfiya Bildirgesi'nde yer alan "Yoksulluk var olduğu her yerde zenginlik için bir tehdittir" ve "Emek meta değildir" ifadeleri hatırlatılıyor.
Yazıda, emeğin günümüzde üretimin en değersiz ve vazgeçilebilir unsuru haline getirildiği, bu eğilimin uluslararası sermayenin bilgi teknolojilerine hükmeden yeni fraksiyonu tarafından derinleştirilerek kalıcı kılınmak istendiği savunuluyor. Neoreaksiyonerler olarak adlandırılan Silikon Vadisi kökenli bu sermaye fraksiyonunun, insanlık nosyonunu ortadan kaldıracak ve dünyayı mülk sahipleri ile diğerleri şeklinde düzenleyecek bir ideolojik ve siyasi faaliyet yürüttüğü ileri sürülüyor.
Moore'a göre ahlaki öfkeyi doğuran şeyin yoksulluğun kendisi olmadığı, her toplumda yönetenlerle yönetilenler arasında örtük bir sözleşme bulunduğu belirtiliyor. Bu sözleşmeye göre yönetilenler itaat eder, çalışır ve vergi öderken, yönetenler de koruma, düzen ve geçim güvencesi sağlıyor. Yazılı olmayan bu sözleşmenin hemen her maddesinin aşındığı bir dönemde olduğumuz, geçim güvencesinin asgari düzeyde bile karşılanmadığı ve çalışmanın yoksulluktan kurtulmaya yetmediği ifade ediliyor.
TürkAta Haber Ajansı