Çin Dijital Teknolojilerle Kadınların Güçlenmesini ve Küresel Ekonomiye Katılımını Destekliyor

Çin, kadınların dijital teknolojilere erişimini artırmak, mesleki becerilerini geliştirmek ve dijital ekonomide daha etkin rol almalarını sağlamak amacıyla ulusal ve uluslararası düzeyde yürüttüğü programları genişletiyor. CGTN tarafından yayımlanan makalede, yapay zekâ eğitimlerinden dijital girişimciliğe, kırsal kalkınmadan uluslararası iş birliklerine kadar kadınların güçlendirilmesini hedefleyen çalışmalar değerlendirildi.

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'in eşi ve UNESCO Kız Çocukları ve Kadınların Eğitimi Özel Temsilcisi Peng Liyuan, 2026 UNESCO Kız Çocukları ve Kadınların Eğitimi Ödülü töreninde yayımlanan video mesajında, kadınların dijital dönüşümün sunduğu fırsatlardan eşit biçimde yararlanabilmesi gerektiğini vurguladı.

"Bu Teknolojide Ustalaşmak Zorunda Olduğumu Fark Ettim"

Haziran 2026'da Çin'in güneyindeki Guangdong Eyaleti'nde düzenlenen eğitim programında yapay zekâ destekli fotoğraf düzenleme teknolojisini ilk kez deneyen Azerbaycanlı katılımcı Saba Aliyeva, edindiği deneyimin dijital becerilerin önemini anlamasını sağladığını belirtti.

Aliyeva, "Bu teknolojide ustalaşmak zorunda olduğumu fark ettim." sözleriyle yapay zekâ alanında kendisini geliştirme isteğini dile getirdi.

Saba Aliyeva, gelişmekte olan ülkelerdeki kadınların dijital çağın gerektirdiği becerileri kazanmasını amaçlayan iki ayrı eğitim programına katılan 10 ülkeden 51 kadın arasında yer aldı.

Programlarda yapay zekâ uygulamaları, dijital girişimcilik ve teknolojinin kadınların ekonomik hayata katılımında nasıl kullanılabileceği üzerinde duruldu.

Çin'in yürüttüğü bu çalışmaların, kadınların teknolojiyi yalnızca tüketen değil, aynı zamanda ekonomik fırsatlara dönüştüren bireyler olarak güçlendirilmesini amaçladığı kaydedildi.

Peng Liyuan'dan Dijital Eğitim ve Uluslararası İş Birliği Çağrısı

2026 UNESCO Kız Çocukları ve Kadınların Eğitimi Ödülü için düzenlenen törende yayımlanan konuşma videosunda Peng Liyuan, kadınların eğitim olanaklarına erişiminin artırılması gerektiğini ifade etti.

Peng, kadınlara yönelik mesleki ve uygulamalı eğitimlerin güçlendirilmesi çağrısında bulunarak dijital ve akıllı eğitim fırsatlarının yaygınlaştırılmasının önemine dikkat çekti.

Kadınların yeni teknolojileri kullanabilmesi ve bu teknolojilerin sağladığı imkânlardan yararlanabilmesi için uluslararası toplumun daha fazla çaba göstermesi gerektiğini belirten Peng, eğitimde dijital dönüşümün cinsiyet eşitliğine katkı sağlayabileceğini vurguladı.

Peng Liyuan, Çin'in eğitim kalitesini yükseltmek amacıyla yapay zekâ teknolojilerinden yararlanmasının kadınların çok yönlü gelişimini desteklediğini kaydetti.

Çin'in bu alandaki deneyimlerinin özellikle Küresel Güney ülkeleri açısından yararlı uygulamalar sunduğuna işaret eden Peng, dijital eğitim imkânlarının geliştirilmesinin uluslararası iş birliğiyle desteklenmesi gerektiğini ifade etti.

Kadınların Dijital Ekonomiye Katılımında 300 Milyar Dolarlık Potansiyel

Kadınların dijital ekonomiye katılımının ekonomik büyüme üzerindeki etkisi uluslararası araştırmalara da yansıdı.

Uluslararası Finans Kurumu (IFC) tarafından gerçekleştirilen araştırmada, Afrika ve Güneydoğu Asya'daki e-ticaret pazarlarına kadınların daha fazla katılmasının 2025-2030 döneminde 300 milyar Amerikan dolarından fazla gelir sağlayabileceği belirtildi.

Araştırma, kadınların dijital beceriler kazanmasının yalnızca bireysel istihdam olanaklarını artırmakla sınırlı kalmadığını, aynı zamanda gelişmekte olan ekonomilerde yeni ticari fırsatlar oluşturabileceğini ortaya koydu.

Çin, bu potansiyeli değerlendirmek amacıyla kadınların dijital okuryazarlığını geliştiren eğitim programlarına ve kadın girişimcilerin yönettiği e-ticaret işletmelerine yönelik desteklere ağırlık veriyor.

Kırsal kalkınma girişimleri kapsamında da kadınların dijital teknolojilerden yararlanarak üretim, pazarlama ve ticaret faaliyetlerine katılması teşvik ediliyor.

Çin'de 14 Bin 147 Kadın Yapay Zekâ Eğitimcisi Sertifikası Aldı

Çin'de kadınların teknoloji alanındaki mesleki yeterliliklerini geliştirmeye yönelik çalışmaların sonuçları istihdam verilerine de yansıdı.

2024 yılında 14 bin 147 kadın, yapay zekâ eğitimcisi olarak mesleki beceri sertifikası almaya hak kazandı.

Kadınlar, aynı yıl bu alanda verilen sertifikaların toplamında yüzde 42,3'lük paya ulaştı.

Çin'in internet sektöründeki girişimcilerin yarısından fazlasını kadınların oluşturduğu belirtilirken dijital ticaret, e-ticaret ve canlı yayın gibi gelişmekte olan alanlarda çalışanların yaklaşık üçte birinin de kadın olduğu kaydedildi.

Bu veriler, kadınların dijital teknolojilere dayalı yeni mesleklerde ve girişimcilik faaliyetlerinde giderek daha fazla yer aldığını gösteren gelişmeler arasında değerlendirildi.

Kadınların Dijital Güçlenmesi İçin Küresel Merkez Kuruldu

Çin, kadınların dijital becerilerini geliştirmeye yönelik ulusal çalışmalarının yanı sıra bu alandaki deneyimlerini uluslararası ortaklarla paylaşmayı da sürdürüyor.

Temmuz 2025'te Kadınların Dijital Alanlarda Güçlendirilmesine Yönelik Küresel Değişim ve İş Birliği Merkezi (Global Exchange and Cooperation Center for Digital Empowerment of Women) kuruldu.

Merkezin kuruluşunun, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'in 2024 Şanghay İş Birliği Örgütü Kadın Forumu'na gönderdiği tebrik mektubunda ortaya koyduğu hedeflerle bağlantılı olduğu belirtildi.

Xi Jinping, söz konusu mektubunda Çin'in bilim ve teknoloji alanlarındaki inovasyonu desteklemek ve dijital güçlendirme yoluyla kadınların gelişimini teşvik etmek amacıyla tüm taraflarla birlikte çalışmaya hazır olduğunu ifade etmişti.

Küresel merkezin, kadınların dijital dönüşüm süreçlerine katılımını artırmaya yönelik uluslararası bilgi ve deneyim paylaşımına katkı sağlaması hedefleniyor.

Yapay Zekâda Cinsiyet Yanlılığına Karşı Uluslararası Girişim

Çin'in kadınların dijital alanlarda güçlendirilmesine yönelik yaklaşımı, yalnızca mesleki eğitim ve istihdam programlarıyla sınırlı kalmıyor.

Ülke, yapay zekâ teknolojilerinin geliştirilmesi ve yönetilmesinde kapsayıcılık ilkesinin benimsenmesini de savunuyor.

Üçüncü Kuşak ve Yol Forumu'nda tanıtılan Küresel Yapay Zekâ Yönetişim Girişimi (Global AI Governance Initiative) kapsamında, yapay zekâ sistemlerinin geliştirilmesinde cinsiyet yanlılığının ortadan kaldırılması çağrısı yapıldı.

Çin ayrıca dijital kapsayıcılığı artırmak, ülkeler arasındaki teknolojik kapasite farklılıklarını azaltmak ve cinsiyet eşitliğini teşvik etmek amacıyla Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda kabul edilen "Yapay Zekâ Kapasitesinin Geliştirilmesinde Uluslararası İş Birliğinin Güçlendirilmesi" başlıklı kararı destekledi.

Bu girişimlerle kadınların dijital teknolojilere erişiminde karşılaştıkları engellerin azaltılması ve yapay zekâ alanındaki uluslararası iş birliğinin geliştirilmesi amaçlanıyor.

"Kız Çocukları ve Kadınların Eğitimi Umut Tohumları Ekiyor"

Peng Liyuan, UNESCO ödül törenindeki mesajında kız çocuklarının ve kadınların eğitimine yapılan yatırımların toplumsal gelişim açısından taşıdığı öneme dikkat çekti.

Peng, kız çocukları ve kadınların eğitiminin "Umut tohumları ektiğini, hayalleri beslediğini ve mutluluğu yeşerttiğini." ifade etti.

Çin'in kadınların güçlendirilmesine yönelik çalışmalarında uygulamalı beceri eğitimleri, uluslararası değişim programları ve teknolojik iş birlikleri öne çıkıyor.

CGTN'nin yayımladığı makalede, Çin'in kadınların dijital teknolojileri daha etkin kullanabilmesini, dijital ekonomiye katılımını artırabilmesini ve teknolojik dönüşümün sunduğu fırsatlardan yararlanabilmesini destekleyen girişimlerini sürdürdüğü aktarıldı.