Etiyopya-Eritre gerilimi yeniden tırmanıyor

Etiyopya ile Eritre arasındaki diplomatik ilişkilerin kesilmesi ve Tigray bölgesindeki askeri hareketliliğe dair karşılıklı suçlamalar, Afrika Boynuzu'nda yeni bir çatışma riskini gündeme taşıdı. Etiyopya'nın denize erişim arayışı, iki ülke arasındaki tarihsel sorunları derinleştirirken bölgesel güvenlik hesaplarını da olumsuz etkiliyor. Krizin, Kızıldeniz ve Ortadoğu'daki daha geniş çaplı jeopolitik planlardan bağımsız olmadığı değerlendiriliyor.

Evrensel'de yayınlanan habere göre, 1993'te bağımsızlığını kazanan Eritre'nin kıyı şeridi, Etiyopya'nın Kızıldeniz'e doğrudan erişimini engelliyor. Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed'in 2023'ten itibaren açıkça dile getirdiği denize erişim talebi, Eritre tarafından egemenliğine yönelik bir tehdit olarak algılanıyor. Ayrıca Etiyopya'nın ocak 2024'te Somaliland yönetimiyle imzaladığı mutabakat zaptı, Somali'nin tepkisini çekerek meseleyi çok taraflı bir bölgesel anlaşmazlığa dönüştürdü.

İç siyasi gelişmeler de gerilimin tırmanmasında etkili oluyor. Etiyopya'da merkezi hükümetin yetkilerini artırma çabaları, etnik ve bölgesel hareketlerle yaşanan sürtüşmeleri tetikliyor. 20 Eylül 2026'da yedi muhalif silahlı grubun hükümete karşı ittifak kurması ve Ekim ayında Etiyopya'nın Eritre birliklerini topraklarına girmekle suçlaması durumu daha da gerginleştirdi. Eritre ise bu suçlamaları reddederek Addis Ababa'yı savaş hazırlığı yapmakla itham etti.

Bölgesel dinamikler ve dış aktörlerin tutumu krizin seyrini belirliyor. 4 Ekim 2026'daki El Alameyn zirvesinde Mısır, Eritre, Somali ve Sudan liderleri, Kızıldeniz'in yönetiminin kıyıdaş devletlere ait olduğunu vurguladı. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Etiyopya Lideri Abiy'e egemenliğe saygı gösterilmesi çağrısında bulundu. Uzmanlar, Kızıldeniz'in küresel ticaretin yüzde on ikisini taşıyan stratejik bir koridor olması nedeniyle, bu bölgedeki istikrarsızlığın küresel ekonomi üzerinde ciddi sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekiyor.

TürkAta Haber Ajansı