Selçuk Üniversitesi'nde faydalı bakteri çalışması

Selçuk Üniversitesi Tarım ve İklim Değişiklikleri Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından Konya'da yaklaşık 10 yıldır yürütülen çalışmalarda, faydalı bakterilerin tarımsal verimlilik üzerinde etkili olduğu belirtildi. Merkez Müdürü Prof. Dr. Kubilay Kurtuluş Baştaş, şeker pancarı tarlalarından izole edilen bakterilerin, azot gübresi kullanımında yüzde 20-25 oranında düşüş sağladığını ve su tüketimini yüzde 25'e varan oranlarda azaltabildiğini ifade etti.

Diriliş Postası'nda yayınlanan habere göre, araştırma aşırı gübre kullanımının toprağa verdiği zarar ve kuraklık kaynaklı su sıkıntısı gibi iki temel soruna çözüm üretmek amacıyla gerçekleştirildi. Bilimsel literatürde 'biyolojik ajan' olarak tanımlanan bu mikroorganizmaların, bitkilerin topraktaki besin elementlerinden daha etkin yararlanmasını sağladığı kaydedildi. Çalışmaların başlangıçta şeker pancarında görülen kök çürüklüğü hastalığına çözüm bulma hedefiyle başladığı, ancak bakterilerin bitki beslenmesi ve stres koşullarına dayanıklılık konusundaki özelliklerinin fark edilmesiyle kapsamının genişletildiği aktarıldı.

İzole edilen bakterilerin azot, fosfor ve potasyum kullanımını desteklediği, bitkinin gübreyi daha etkili kullanmasını sağladığı, kuraklık ve sıcaklık stresini azalttığı belirlendi. Ayrıca bu mikroorganizmaların, toprakta bağlı halde bulunan demir ve çinko gibi elementleri ayrıştırarak bitkinin alabileceği forma dönüştürdüğü açıklandı. Prof. Dr. Baştaş, binlerce bakteri arasından gübre alımını azaltan türlerin belirlenmesinin çalışmaya katkı sağladığını vurguladı.

Elde edilen sonuçların toprak sağlığı açısından da önem taşıdığını belirten Baştaş, "Toprakların kirlenmesini ve tuzluluğunu önleme açısından da düşündüğünüzde öyle bakterilerimiz var ki şu anda elimizdeki bu bakteriler, azot kullanımını yüzde 20-25 oranında azaltmamıza vesile oldu" dedi. Su tüketimindeki azalmaya dikkat çeken Baştaş, "Su tüketimini bile yüzde 25'e varan oranda azaltabiliyoruz" ifadesini kullandı. Konya Kapalı Havzası'ndaki yer altı suları ve sulama sorunları göz önüne alındığında, bu bulguların bölge üreticileri için önemli olduğu değerlendirildi.

Bakterilerin bitki beslenmesindeki rolüne değinen Baştaş, toprakta bulunan ancak bitkinin doğrudan alamadığı besinlerin bakteriler aracılığıyla 'bitkiye yarayışlı hale' getirildiğini anlattı. Baştaş, "Mesela Konya bölgesinde topraklarda demir de var, çinko da var. Bu elementler birleştiği zaman sert bir yapı oluşuyor. Bitki bunu çekip alamıyor. Bitkide hem demir hem çinko noksanlığı görülüyor ancak bakteriler onları ayrıştırıyor" diye konuştu. Böylece toprakta mevcut olsa da bitkinin kullanamadığı besinler, bakterilerin etkisiyle yeniden kullanılabilir hale geliyor.

Yaklaşık 10 yıldır süren süreçte binlerce bakteri izole edilip depolandı ve faydalı özellikleri tek tek incelendi. Sonuçların farklı yıllarda yapılan denemelerle karşılaştırıldığını belirten Baştaş, başarının tesadüfi olmadığını vurguladı. Baştaş, "Bu başarı bir rastlantı değil. Kesinlikle tam başarı. Birkaç yılda 'oldu tamam' diyebilirdik ama sonra aynı başarıyı elde edemeyebilirdik. 7-8 yıldır sürekli deneniyor" dedi. Çalışmaların devam ettiği ve yeni bakterilerin izole edilmeye sürdüğü ifade edildi.

TürkAta Haber Ajansı