Her yerde görülebiliyor, yangınları körüklüyor

ABD'de yapılan araştırmalar, otsu bitkilerin kuruyarak hızla yayılması sonucu son 30 yılda tahrip olan konut sayısının iki kattan fazla arttığını ortaya koydu.

ABD'de yaygın görülen otsu bitkilerin, uygun hava koşullarında hızla alev alarak büyük ve yıkıcı yangınları körüklediği öğrenildi.

CNN televizyonunun uzman değerlendirmelerine ve bilimsel verilere dayandırdığı haberine göre, orman yangınlarına kıyasla daha hızlı yayılan ot ve çalı yangınları yerleşim alanlarını doğrudan tehdit ediyor.

Yapılan son araştırmalar, ülkede son 30 yılda yangınlar sebebiyle tahrip olan ev sayısının iki kattan fazla arttığını gösteriyor.

İncelenen veriler, söz konusu konutların büyük kısmının orman yangınlarından ziyade ot ve çalı yangınlarında kül olduğunu ortaya koyuyor.

Özellikle riskin en yüksek seyrettiği batı eyaletlerinde, son 30 yılda yok olan konutların üçte ikisinden fazlası yer alırken bu kayıpların yaklaşık yüzde 80'i ot ve çalı yangınlarından kaynaklandı.

YERLEŞİM YERLERİ DOĞAL RİSK SAHALARINA DOĞRU GENİŞLİYOR

Nüfusun kentsel alanlar ile yaban hayatın kesiştiği sahalara yönelmesi yangın kaynaklı hasarı artırıyor.

Araştırmaya göre, bu kesişim bölgelerinde 2020 itibarıyla yaklaşık 44 milyon konut yer alıyor.

Bu sayı son 30 yılda yüzde 46 artış gösterirken 1990'lardan bu yana alevlere teslim olan alan miktarı da katlandı.

İnsanların bu alanlara yerleşmesi aynı zamanda yangın çıkma olasılığını da yükseltiyor.

ABD Orman Hizmetleri yetkilisi Bill King, Kansas ve Colorado'nun kırsal bölgelerinde bu kesişim hattında 80 binden fazla evin olduğunu belirtti.

Mülk sahiplerinin de önlem alması gerektiğini kaydeden King, şiddetli rüzgarın etkisiyle yangınların güvenlik şeritlerini aşarak kilometrelerce ileriye kıvılcım taşıyabildiğini vurguladı.

DEĞİŞEN İKLİM KOŞULLARI YANGINA DAVETİYE ÇIKARIYOR

Öte yandan CNN'e konuşan Kaliforniya Üniversitesi Merced Kampüsü'nden iklim uzmanı John Abatzoglou, yangınların en sık yaşandığı alanların orta düzeyde yağış alan bölgeler olduğunu ifade etti.

Aşırı uçlardaki mevsimsel hava olaylarının peş peşe gelmesi, özellikle rüzgarlı ve kurak Büyük Ovalar bölgesinde çok yıllık otları ideal bir yangın yakıtına dönüştürüyor.

Ulusal Hava Durumu Servisi uzmanı Todd Lindley ise otların hava koşullarına duyarlılığı nedeniyle benzersiz bir tutuşma potansiyeli taşıdığını dile getirdi.

Otların ormanlık alanların aksine nemini bir saat kadar kısa bir sürede kaybedebildiğini belirten Lindley, yağıştan bir gün sonra dahi kıvılcım ve sert rüzgarın etkisiyle parlamaya hazır hale geldiğini kaydetti.

Bu iklim döngüleri, Teksas'taki Smokehouse Creek yangını ile 2021'de Colorado'da bini aşkın evi tahrip eden Marshall yangını gibi dev felaketlerin zeminini oluşturuyor.

OT İSTİLASI ORMAN VE ÇÖL EKOSİSTEMLERİNİ TEHDİT EDİYOR

Şiddetli kuraklık ve yetersiz orman bakımı nedeniyle yangınların boyutları büyüyor.

Bill King, 30 yıl önce yaklaşık 12 bin hektarlık bir yangının büyük sayıldığını, günümüzde ise yaklaşık 400 bin hektarlık sahaların yandığını ifade etti.

Ağaçların yok olduğu bölgelere hızla yerleşen otlar, yangın sonrasında aylar hatta günler içinde yeniden yeşerip hızla kuruyarak alanı yeniden tutuşmaya elverişli kılıyor.

Ormanların kendini yenilemesi ise onlarca yıl alabiliyor.

ABD Tarım Bakanlığı Araştırma Servisi ekolojisti Adam Mahood, otların çöl alanlarında da yayılmasıyla daha önce yangın görülmeyen bölgelerin alev aldığını açıkladı.

Kaliforniya'daki Mojave Ulusal Koruma Alanı'nda istilacı kırmızı brom otunun yol açtığı yangınlarda yüz binlerce dönüm alan ile bir milyondan fazla Joshua ağacı yok oldu.

ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu (USGS) araştırmasına göre, batıdaki en geniş ekosistem olan adaçayı bozkırlarının yarısı son 20 yılda tahrip olurken her yıl Delaware eyaleti büyüklüğünde bir alan ot yangınları ve çevresel baskılar sebebiyle kaybediliyor.