Karaca, "Ailem Güvende" operasyonlarındaki hak ihlallerini Meclis'e taşıdı

Emek Partisi (EMEP) Gaziantep Milletvekili Sevda Karaca, "Ailem Güvende" adıyla yürütülen operasyonlarda gözaltına alınan ve tutuklanan hak savunucularının yargılama süreçlerinde ve cezaevlerinde yaşadıklarına ilişkin hak ihlali iddialarını Adalet Bakanı Akın Gürlek'e sordu.

Karaca, 12 Eylül'de başlatılan operasyonlarla ilgili TBMM Başkanlığı'na yazılı soru önergesi verdi. Beş ilde en az 117 kişinin gözaltına alındığını, bunların 44'ünün insan hakları savunucusu olduğunu ve en az 83 kişinin tutuklandığını belirten Karaca, soruşturma ve yargılama süreçlerindeki uygulamalara dikkat çekti.

Önergede, avukatların dosya inceleme ve savunma haklarının kısıtlandığı, Ankara'da birden fazla şüphelinin aynı avukat tarafından temsil edilmesinin "çıkar çatışması" gerekçesiyle engellendiği ve bazı şüphelilerden hâkim kararı olmadan zorla biyolojik örnek alındığı yönündeki iddialar yer aldı.

Karaca, tutuklanan kişilerin sevk edildikleri Sincan, Marmara, Metris, Mersin ve İzmir cezaevlerinde de çeşitli hak ihlalleriyle karşı karşıya kaldıklarını belirtti. Önergede; çıplak muayene, kapasite aşımı nedeniyle mahpusların yerde ve dönüşümlü uyumak zorunda bırakılması, tek kişilik hücrelerde tutulma, temiz suya, hijyen malzemelerine ve ilaçlara erişimin engellenmesi gibi iddialar sıralandı. Karaca, trans mahpusların ve HIV ile yaşayan kişilerin ayrımcılık ve kötü muameleye maruz kaldığı yönündeki bildirimleri de Bakanlığın yanıtlamasını istedi.

"Cinsiyetsizleşmeyi teşvik" ifadesinin yasal dayanağını sordu

Karaca, Adalet Bakanlığı'nın 14 Eylül 2026'da 81 il başsavcılığına gönderdiği belirtilen genelgeyi de gündeme getirdi. Genelgede geçen "genel ahlak" ve "cinsiyetsizleşme" kavramlarının hak savunuculuğunu suç kapsamına sokmak için kullanılabileceğine dikkat çeken Karaca, "cinsiyetsizleşmeyi teşvik" ifadesinin Türk Ceza Kanunu'nda hangi suçun karşılığı olduğunu sordu.

Yasal olarak faaliyet gösteren derneklerin tüzükleri doğrultusunda yürüttükleri çalışmaların ve bildirdikleri fonların hangi mevzuat kapsamında suç delili sayıldığını da soran Karaca, genelgenin sivil toplum faaliyetleri üzerinde yargısal baskı oluşturduğu yönündeki iddialara ilişkin Bakanlığın değerlendirmesini istedi.

Savunma hakkı ve tutuklama gerekçeleri gündemde

Karaca, şüphelilerin avukatlarıyla görüşmelerinin kısıtlandığı ve aynı avukatın birden fazla kişiyi temsil etmesinin engellendiği iddialarının Anayasa'nın 36'ncı maddesinde güvence altına alınan hak arama özgürlüğü ve adil yargılanma hakkıyla bağdaşıp bağdaşmadığını sordu.

En az 83 kişinin hangi somut ve kişiselleştirilmiş delillere dayanılarak tutuklandığının açıklanmasını isteyen Karaca, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanımıyla ilgili bir suçlamayla karşı karşıya olmayan şüphelilerden kan, idrar ve kıl örnekleri alındığı yönündeki iddiaları da önergeye taşıdı.

Karaca, söz konusu işlemlerin yasal dayanağını, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 75'inci maddesi kapsamında yapılıp yapılmadığını ve biyolojik örnek alınması kararlarını hangi makamların verdiğini sordu.

Mahpusların sağlık hizmetlerine erişimini gündeme getirdi

Karaca, cezaevlerinde tutulan trans kadınların, trans erkeklerin, HIV ile yaşayan kişilerin ve kronik rahatsızlığı bulunan mahpusların sağlık hizmetlerine erişimine ilişkin sorular da yöneltti.

Düzenli tedaviye, reçeteli ilaçlara ve hekim kontrolüne erişimin eksiksiz sağlanıp sağlanmadığının açıklanmasını isteyen Karaca, cezaevlerindeki sağlık hizmetleri ve mahpusların yaşam koşullarına ilişkin iddialara Bakanlığın yanıt vermesini talep etti.

(EMK)