Lahey'den AB'ye üçüncü ülkelerle polis verisi paylaşımına fesih mekanizması talebi

Hollanda, AB'nin aday ülkeler dahil AB dışındaki güvenilir ülkelerle polis verisi paylaşımı anlaşmalarının, 'köklü bir rejim değişikliği' durumunda feshedilebilmesini istiyor.

Avrupa Birliği (AB), polis ve sınır yönetimine ilişkin verilerin otomatik paylaşım sistemini, AB üyeliğine aday ülkeler de dahil olmak üzere güvenilir üçüncü ülkelere genişletmeyi tartışıyor. Hollanda, siyasi koşulların değişmesi halinde bu iş birliğinin sona erdirilmesini sağlayacak bir mekanizma oluşturulmasını istiyor. Hollanda'nın girişimi, Avrupa değerleri ve kurallarının ciddi biçimde ihlal edilmesi durumunda yeni üye ülkelerin oy haklarının üyelikten sonra 15 yıla kadar askıya alınmasını öngören kurumsal güvencelere ilişkin ayrı bir tartışmayla aynı döneme denk geliyor.

Euronews'un ulaştığı Hollanda hükümetinin değerlendirme belgesinde, "Güvenilir bir üçüncü ülkede köklü bir rejim değişikliği yaşanması gibi durumlarda, gelecekte yapılacak anlaşmaların hangi koşullarda feshedilebileceğinin açıkça belirtilmesi önemlidir," ifadeleri yer aldı.

Hollanda'nın açıklamaları, Avrupa Komisyonunun Prüm çerçevesini güvenilir üçüncü ülkelere genişletme önerisine yanıt olarak yapıldı. Prüm çerçevesi, DNA profilleri, parmak izleri ve araç tescil bilgileri gibi polis verilerinin otomatik olarak paylaşılmasına olanak tanıyor.

Komisyon, güvenilir ülkeler arasında Birleşik Krallık, Kanada, Norveç ve İzlanda gibi Schengen ülkeleriyle ilişkili ülkeler, Batı Balkanlar'daki AB adayları ile Ukrayna ve Moldova'nın da yer almasını öneriyor.

Hollanda hükümetinin değerlendirme belgesinde, "Gelecekte 'güvenilir' üçüncü ülke olarak kabul edilecek ülkelerin karşılaması beklenen kriterler kapsamlı biçimde ele alınmalıdır. Ayrıca, AB'nin genişlemesi göz önünde bulundurularak, yeterli güvencelerin sağlanması koşuluyla, güvenilir üçüncü ülkeler belirlenirken AB'ye aday ülkelerin de değerlendirilmesi faydalı olabilir," denildi.

Hollanda, Macaristan Başbakanı Viktor Orbán döneminde yaşanan sorunların tekrarlanmasını önlemek amacıyla yeni AB üyelerine yönelik daha güçlü güvenceler oluşturulması çağrısına öncülük ediyor. Avrupa Komisyonu da bu fikri, bu hafta başında açıkladığı temel genişleme stratejisine dahil etti.

Lahey yönetimine göre, güvenilir ortaklarla bu kadar hassas bilgilerin paylaşılmasına yönelik tüm anlaşmalar, AB'nin veri koruma ve temel haklara ilişkin ilkelerine uygun olmalı ve üye ülkelerin kendi aralarında paylaştığı verilerin kapsamını aşmamalı.

Değerlendirme belgesinde, "Ayrıca üye ülkelerin, AB bilgi sistemlerinde bulunan ve üye ülkelerden kaynaklanan verilerin üçüncü ülkelerle paylaşılıp paylaşılmayacağını ve hangi koşullarda paylaşılacağını dikkatle değerlendirmeyi sürdürmeleri önemlidir," ifadeleri kullanıldı.

Birden fazla AB ülkesinin görüşlerini içeren aynı belgede Slovakya da Schengen ile ilişkili ülkelere ve AB adaylarına öncelik verilmesi gerektiğini belirtti.

Bratislava yönetimi, "Güvenilir üçüncü ülkeler; geri dönüş ve yeniden kabul süreçlerinde aktif iş birliği yapan, güvenilir ve doğrulanabilir bilgi sağlayan, üye ülkeler ve AB kurumlarıyla uzun süredir iş birliği içinde olan ülkelerle sınırlandırılmalıdır," görüşünü dile getirdi.

Almanya ve Belçika ise mevcut veri paylaşım sisteminin henüz ideal düzeyde çalışmadığını ve önemli darboğazlarla karşı karşıya olduğunu belirterek sistemin uluslararası kapsamının genişletilmesi konusunda acele edilmemesi uyarısında bulundu.