Marketlere yüzde 20 üreticiden alım zorunluluğu
Sebze ve meyve piyasasında kayıt dışılığı önlemek ve üreticiyi güçlendirmek için hazırlanan taslak, zincir marketlere satılan ürünlerin yüzde 20'sini doğrudan çiftçiden alma şartı getiriyor. Düzenlemede çiftçilere maliyet desteği ve birliklere arazi tahsisi öngörülüyor.
Sebze ve meyve ticaretinde şeffaflığı artırmak ve üreticinin pazarlık gücünü yükseltmek amacıyla yeni bir yasal düzenleme hazırlanıyor. Taslak kapsamında, büyük perakende zincirlerinin satışa sundukları ürünlerin en az yüzde 20'sini doğrudan üreticilerden temin etmeleri zorunlu hale getirilecek. Ayrıca çiftçilerin üretim ve lojistik maliyetlerini düşürmeye yönelik çeşitli ekonomik destekler ile üretici birliklerine arazi tahsisi gibi teşvikler de düzenlemede yer alıyor.
Karar'da yayınlanan habere göre, Türkiye Halciler Federasyonu (TÜRKHAL) Başkanı Yüksel Tavşan, gündemdeki taslağa ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Tavşan, üreticiyi korumaya yönelik adımları olumlu bulduklarını belirterek, düzenlemenin ticari süreçlerin daha şeffaf hale gelmesine katkı sağlayabileceğini ifade etti. Marketlerin tedarik sistemine getirilen yeni koşulun belirli kriterler çerçevesinde uygulanması durumunda, üreticilerin ürünlerini doğrudan pazara ulaştırabilmesinin ve tedarik zincirinin takip edilebilmesinin kolaylaşacağı vurgulandı.
Yeni düzenleme, çiftçilerin yalnızca satış kanallarına erişimini değil, kira, depolama, nakliye ve vergi gibi kalemlerdeki maliyetlerini de hedef alıyor. Üretici örgütlerinin güçlendirilmesi amacıyla, birliklerin kendi ticari tesislerini veya hal benzeri merkezlerini kurabilmeleri için ücretsiz arazi tahsisi ve maddi destek sağlanması planlanıyor. Bu teşviklerin, üreticilerin örgütlü hareket etmesini desteklemesi ve pazarlama olanaklarını genişletmesi bekleniyor.
Taslakta, sektörde uzun süredir gündemde olan kayıt dışı ticaretin önlenmesine yönelik denetimlerin artırılması da öngörülüyor. Mevcut hal sistemi dışında yürütülen ticari faaliyetlerin de kapsama alınması ve oluşturulacak kayıt ile teminat mekanizmalarıyla ürün hareketlerinin yakından izlenmesi hedefleniyor. Tavşan, kayıt dışı faaliyetlerin yaygınlığına dikkat çekerek, yeni hükümlerin bu sorunun azaltılmasına ve üreticilerin ekonomik açıdan korunmasına katkıda bulunabileceğini dile getirdi.
Düzenlemenin tüketici fiyatlarına yansıması konusunda ise henüz netlik bulunmuyor. Tavşan, sebze ve meyve fiyatlarındaki artışın yalnızca aracı sayısıyla açıklanamayacağını belirterek, olası etkilerin üretim maliyetleri, lojistik giderleri ve piyasa koşullarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti. Taslağın yasalaşması halinde, sebze ve meyve ticaretinde üreticinin rolü ve perakende zincirlerinin tedarik politikalarında yeni bir dönemin başlaması bekleniyor.
TürkAta Haber Ajansı