Mustafapaşa'da Tarihi Yapılar Karekodla Dijitale Taşınıyor

Nevşehir'in Ürgüp ilçesindeki Mustafapaşa beldesinde, tarihi dokunun korunması ve dijitalleştirilmesi amacıyla kapsamlı bir proje hayata geçirildi. Proje kapsamında beldedeki asırlık taş konaklar ve diğer tarihi yapılar, dijital bir veri tabanı oluşturularak gelecek nesillere aktarılıyor. Bu çalışmalarla Mustafapaşa'nın açık hava müzesi konseptinde daha görünür kılınması hedefleniyor.

Haberler.com'da yayınlanan habere göre, Kapadokya Üniversitesi (KÜN) tarafından yürütülen çalışma, kültürel varlıkların korunması ve tanıtılması odaklı ilerliyor. Beldedeki tarihi mekanların ileride yapılacak restorasyon çalışmalarına aslına uygun şekilde zemin hazırlaması amaçlanırken, 55 farklı noktaya yerleştirilen karekodlar ziyaretçilere anlık bilgi sunuyor. Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü tarafından 2021 yılında "En İyi Turizm Köyü" seçilen beldede, turistlerin kültürel mirası daha yakından tanıması için tarihi yapıların girişlerine karekod içeren tabelalar asılıyor. Karekodları okutan ziyaretçiler, Türkçe ve İngilizce dillerinde hazırlanan web sitesi üzerinden yapıların tarihçesi ve mimari özelliklerine ulaşabiliyor.

KÜN Kapadokya Kültür Araştırmaları Merkezi Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Şükran Ünser, Mustafapaşa'daki tarihi yapılarla ilgili araştırmaların 2020 yılı itibarıyla yoğunlaştığını ve bu süreçte dijital veri tabanının oluşturulduğunu belirtti. Ünser, envanterin sadece konakları değil, kilise, cami, medrese ve çeşme gibi dini ve sivil yapıları da kapsadığını, çalışmanın turizme katkı sağlamayı hedeflediğini vurguladı. Mustafapaşa'nın sivil mimari mirası açısından dünyada nadir örneklerden biri olduğunu ifade eden Ünser, şunları kaydetti: "Mustafapaşa'yı bünyesinde barındırdığı bunca iyi korunmuş sivil yapılara sahip olması açısından çok değerli buluyorum. Dünyada bu şekilde az örnek vardır. Tarihi yapılar her zaman kıymetli olmuştur ancak özellikle dini yapılar kutsal özelliklerinden dolayı insanlar tarafından çok daha saygı görür ve korunur. Fakat sivil yapılardaki konaklar burada çok önemli bir yere sahip. Gündelik yaşamla iç içedir ve gündelik yaşam değişip dönüştüğü zaman onlar da dönüşüme uğrar ve maalesef çok fazla yaşayamazlar. Ancak Mustafapaşa'da böyle bir durum görmüyoruz. Bunları sadece bir envanter olarak değil, turizme de hizmet edecek ve ziyaretçilerin görmeye değer yapıları inceleyeceği şekilde tasnif ettik. Bizim için bir belge mirası oluyor."

Ünser, restorasyon projelerinde mimarların eski fotoğraflara referansla hareket edeceğini belirterek, konakları portrelere benzetti. Ünser, "Mustafapaşa'daki konakları portrelere benzetiyorum. Her biri kendine has karakterler taşıyan, doğa onlara nasıl izin verdiyse ona göre şekillenen, biçimlenen, topografiye göre hareket eden, doğaya son derece saygılı uyumlu birer portre çiziyorlar." dedi. Ayrıca mübadele döneminde Yunanistan'a göç eden Serafim Rizos'un fotoğrafları ve notlarının da belgelenme sürecinde önemli bir kaynak olduğunu aktaran Ünser, bölge halkının farkındalığını artırmak için eğitim seminerleri düzenlediklerini ve dijital platformun hayal ettikleri bir proje olduğunu dile getirdi.

Mustafapaşa Belediye Başkanı Mustafa Özer ise beldede yaklaşık 400 taş konağın bulunduğunu ve bunlardan 140'ının tescilli olduğunu açıkladı. Manastır Vadisi gibi turistik unsurların yanı sıra tarihi konakların 55'inde turistlere konaklama imkanı sunulduğunu kaydeden Özer, yapıların atıl durumdan kurtarılıp otel, restoran veya mesken olarak yeniden hayat bulmasının mutluluk verici olduğunu ifade etti. Özer, "Konaklardan bazıları restore edilerek otel işlevi kazansa da birçoğu halkımızın yaşamış olduğu evlerdir. Hep birlikte bu yapıları gelecek kuşaklara aktaracağız. Buraların atıl, virane bir resmini alarak tekrar hayata kazandırıp otel, restoran veya bir mesken olarak kullanımı mutluluk veriyor." şeklinde konuştu. Eski fotoğraflarla güncel durumun karşılaştırılmasının mimari envanteri güçlendirdiğini belirten Özer, belediye, üniversite, sivil toplum kuruluşları ve yatırımcıların işbirliğiyle tarihi mirası geleceğe taşıma kararlılıklarını vurguladı.

TürkAta Haber Ajansı