Pentagon, Nidal Hasan'ın halk önünde idamının canlı yayınlanacağını açıkladı

İdamı izlemek için yakın ve uzak yerlerden binlerce insan toplandı. Erkekler, kadınlar ve hatta çocuklar, yaşlı bir beyaz dul kadını tecavüz edip öldürmekten suçlu bulunan Afrikalı Amerikalı bir adamın halka açık idamı için Kentucky'de biraraya geldi.Eyalete bağlı Owensboro kentinde 14 Ağustos 1936 günü, kavurucu bir sıcaklık vardı.Bazıları yerlerini korumak için darağacının yakınında bile sabahlamıştı. Diğerleri ise idamdan bir önceki gece, boyna takılan ipe gönderme yapar şekilde "kravat" ismiyle parti yaptı.Gençler izleyicilere patlamış mısır ve gazlı içecek satarken, çok sayıda kişi akşamdan kalma bir halde izleme alanında toplandı.Saat 05: 00'te infaz başladığında, kalabalığın yaklaşık 20.000 kişiye ulaştığı tahmin ediliyordu.Yirmili yaşlarında olan idam mahkumu Rainey Bethea, 70 yaşındaki Lischia Edwards'ın paralarını aldıktan sonra, tecavüz ederek, öldürmek suçlarını itiraf ettikten sonra idam cezasına çarptırılmıştı.ABD'deki son halka açık idamBethea, bir önceki gün öğlen, kızarmış tavuk, domuz pirzola, patates püresi, turşu, mısır ekmeği, limonlu turta ve dondurmadan oluşan son yemeğini yemişti.Chicago ve New York gibi uzak yerlerden gelen basın mensupları da dahil olmak üzere toplananların çoğu, "kadın cellat" söylentisine de ilgi göstermişti.Bölgenin şerifi dört ay önce ölmüş ve dul kalan eşi beklenmedik bir şekilde onun yerini almıştı. Ancak kadın şerif, Bethea'yı ölüme götürecek kolu çekmeyi reddetti ve onun yerine kiralık bir cellat bu işlemi gerçekleştirdi.Bu ABD'deki son yüksek profilli halka açık idam oldu.Bethea'nın infazında oluşan bu gösteri atmosferi Kentucky'deki birçok kişiyi utandırdı ve eyalet valisi 18 ay sonra halka açık idamları yasakladı.Bu idama dek birçok eyalette, toplumsal hassasiyetler gözetilerek, halkın gözü önünde idam cezası kaldırılmıştı.1937'de Missouri'de birkaç yüz kişinin katıldığı bir başka idam daha gerçekleşti.Bu Amerika'daki son halka açık idamdı. Bugüne kadar...

Bethea'nın öldürülmesinden 90 yıldan biraz fazla bir süre sonra, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Nidal Hasan'ın ordu tarafından halk önünde idam edileceğini duyurdu.Hasan 2009'da Teksas'taki Fort Hood askeri üssünde 13 silahsız askeri öldürmüştü.Pentagon, Aralık ayındaki kurşuna dizilerek gerçekleşecek idamın canlı yayınlanacağını açıkladı.Hegseth, "İnsanların bu tür şeylerin ciddi sonuçları olduğunu anlamaları gerekiyor" diyerek halka açık idamı savundu.Bu açıklama Colorado Üniversitesi'nden emekli profesör ve uzun yıllardır idam cezası üzerine çalışan Michael Radelet'i şoke etti.BBC'ye konuşan Radelet, "[Başka bir] halka açık idamın gerçekleşeceğini hiç düşünmemiştim" dedi.Radelet, ölüm cezasına yönelik kamuoyu desteğinin genel olarak istikrarlı bir şekilde azaldığına işaret etti. 1994'te %80 olan bu oran, şu anda %52'ye düşmüş durumda.Michael Radelet, anket yapılan kişilere, şartlı tahliye hakkı olmadan müebbet hapis seçeneği hatırlatıldığında ise, ölüm cezasına olan desteğin daha da azaldığına işaret ediyor.ABD kamuoyunun bir idamın canlı yayınlanması fikrine ne baktığını bilmek için henüz çok erken. Ancak bu olursa milyonlarca kişinin izleyeceği muhtemel.Radelet, Hegseth'in açıklamasıyla birlikte, idam cezasının "patlamış mısır ve arkadaşlarla izlenebilecek bir eğlence" haline getirildiği uyarısını yaptı.

Geçtiğimiz yıl Bethea'nın idamı hakkında bir kitap yayınlayan Sonya Lea, canlı yayında idam mangalı infaz açıklamasını duyduğunda, torunları adına dehşete düştüğünü söyledi.Lea, "1936'da buna sadizm karnavalı diyorlardı. Şimdi ise, [bir idamın] Kentucky, Owensboro'da toplanan 20.000 kişiden daha geniş bir kitleye ulaşmasını sağlayacak teknolojiye sahip olmamız, olayı daha da korkunç hale getiriyor ifadelerini kullandı.Lea'nın büyükanne ve büyükbabası, 1936'daki o kalabalığın arasında yer almış yeni evlenmiş genç bir çiftti. Bu bilgi ancak büyükannesinin 2002'deki ölümünden sonra okuduğu bir yazıyla öğrendi. Merhum büyükannesi Bethea'nın boynunun kırılma sesini duyacak kadar yakındı.Sonya Lea'nın sonraki yıllarda yaptığı araştırmalar, birçok Kentucky sakininin o idamdan "çok etkilendiğini" ortaya koydu."Gerçekten, tüm kalbimle, bu tür iğrençlikleri, dünyada sadece birkaç ülkenin, İran, Kuzey Kore, Afganistan'ın yaptığı bu seviyedeki uygulamaları geride bıraktığımızı düşünüyordum" dedi. "Amerika Birleşik Devletleri olarak, kendimizi bu tür bir hükümetin parçası olarak mı görüyoruz şimdi? Bu korkunç bir şey" diyerek Donald Trump iktidarını da hedef aldı.Ancak Ohio Eyalet Üniversitesi'nde sosyal psikoloji profesörü olan Kurt Gray'e göre, ABD siyasetindeki kutuplaşma ve söylemler böyle bir duyuruya zemin hazırlamış olabilir."Bazı Amerikalılar kana susamış olabilir ama bence Amerikalıların çoğu böyle düşünmüyor. ve hatta bence birçok Amerikalı belki de duyarsızlaşmış durumda" dedi."Yani halka açık bir infazı alkışlamıyorlar sadece, 'Ah, evet, sanırım şu anki durum bu' diyorlar" ifadeleriyle ülkenin içinde bulunduğu toplumsal ruh halini yorumladı.'Bizim kimliğimizi yansıtmıyor'Diğer araştırmalar, Hegseth ve yönetimin ülkeyi yanlış değerlendiriyor olabileceğini gösteriyor.California'daki Berkeley Üniversitesi Şiddeti Önleme Araştırma Programı direktörü Garen Wintemute, anketlerin ABD'de şiddete olan ilginin azaldığına işaret ettiğini söyledi."Bu sabah, ABD Katolik Piskoposlar Konferansı Başkanı bunu, [canlı yayınla yapılan infaz duyurusunu] barbarca olarak nitelendirdi. ve bence birçok insanın duygularını dile getiriyor" dedi. "Bence mesele şu: halka açık infazlar bizim kimliğimizi yansıtmıyor. Bir ülke olarak olmak istediğimiz şey de bu değil" diye devam etti.Hegseth'in sürpriz açıklamasıyla ilgili tartışma Beyaz Saray içinde de tartışma yaşanıyor gibi görünüyor.ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, gazetecilere yaptığı açıklamada, halka açık infazın planlandığı gibi gerçekleşip gerçekleşmeyeceği konusunda belirsizliğini dile getirdi ve canlı yayınlanması halinde izlemeyeceğini söyledi.Saatler sonra ABD Başkanı Donald Trump, canlı yayın planını "kesinlikle" onayladığını ancak Pentagon'un konuyla ilgili hala "karar verme aşamasında" olduğunu söyledi.Hasan'ın idamını izleyip izlemeyeceği sorusuna cevap vermedi. "Ölmesinin nasıl olacağı umurumda değil, yeter ki ölsün. ve bence ölüm cezası onun için çok uygun bir ölüm şekli" ifadelerini kullandı.Orijinali İngilizce olan bu makalenin çevirisinde yapay zekadan yararlandık. Yayınlanmadan önce çeviriyi bir BBC gazetecisi kontrol etti. .