Petrol tanker ücretlerinde yeni rekorlar: Uzaya roket fırlatmaktan daha pahalı

Petrol tanker ücretlerinde yeni rekorlar: Uzaya roket fırlatmaktan daha pahalı

- Petrol taşımacılığında ABD'den Çin'e giden bir tankerin ücreti 80 milyon dolar seviyesine çıkarken, standart bir SpaceX Falcon 9'un uzaya fırlatılmasının maliyeti 74 milyon dolar civarında.

Petrol taşımacılığında maliyetler yeni rekor seviyeleri test ediyor.

Bloomberg'in haberine göre, ABD'den Çin'i hedefleyen bir tankeri kiralamak artık uzaya bir roket fırlatmaktan daha pahalı hale geldi.

Gemi komisyonculuğu firması Gibson'ın bu hafta aktardığı bilgilere göre, söz konusu rota için yapılan bir yolculuk yaklaşık 80 milyon dolara mal olurken, standart bir SpaceX Falcon 9 fırlatması 74 milyon dolara gerçekleştiriliyor.

Aynı miktardaki para ile bu yılın başlarında neredeyse aynı niteliklere sahip bir tanker doğrudan satın alınabiliyordu.

Göz kamaştırıcı bu fiyatlar, Hürmüz Boğazı'ndan geçen her ilave petrol varili ile daha da kötüleşen küresel bir tanker kıtlığının sonucu olarak öne çıkıyor.

Haftalardır süren bu süreçte süpertanker piyasaları, sektör emektarlarının daha önce hiç tanık olmadığı türden bir patlamanın tam ortasında bulunuyor.

Brokerlik firması SSY, enflasyona göre ayarlandıktan sonra bile navlun oranlarının 1960'larda ilk süpertankerların dünya okyanuslarına açılmasından bu yana en yüksek seviyede bulunduğunu ve İran ile Irak'ın Basra Körfezi'ndeki ticari taşımacılığa saldırdığı 1980'lerdeki "tanker savaşlarını" bile geride bıraktığını belirtiyor.

Dünyanın en büyük bağımsız petrol tüccarı Vitol Group'un İcra Kurulu Başkanı Russell Hardy bu hafta katıldığı bir konferansta, "Piyasada yetecek kadar gemi gerçekten yok, oldukça parabolik bir fiyatlamayla karşı karşıyayız" değerlendirmesini yaptı.

Fiyatlarda ABD-İsrail'in başlattığı savaşın olumsuz etkisi görülüyor

Fiyatlardaki bu sıçrama, İran savaşının yol açtığı tarihi aksamalara aylardır uyum sağlamaya çalışan petrol piyasası için yeni bir karmaşa yaratıyor.

Yükselen taşıma maliyetleri ham petrolü alıcılar için daha pahalı hale getirirken, rafineri marjlarını eritiyor ve enerji piyasalarındaki enflasyonist baskıları artırıyor.

Bu patlamanın merkezinde basit bir sorun yatıyor: Taşınması gereken tüm varilleri verimli bir şekilde taşıyacak yeterli sayıda tanker bulunmuyor.

Orta Doğulu üreticiler, İran savaşının bölgenin ticaret akışlarını yeniden şekillendirmesiyle birlikte petrolü Hürmüz'den çıkarıp diğer gemilere aktarma operasyonlarına giderek daha fazla bağımlı hale geldi.

Sektör yöneticilerine göre, Hürmüz üzerinden yapılan sevkiyatların savaş öncesi seviyelerin yaklaşık yüzde 80'ine ulaşmasıyla etkisi artan bu aktarma yolculukları, her bir sefere bazen yaklaşık bir hafta ekleyerek küresel filoyu iyice zorluyor.

Ticaret akışlarının kesintili yapısı bu kıtlığı daha da akut hale getirdi. Hürmüz'deki trafik çöktüğünde tankerler, iş bulmak amacıyla Orta Doğu'dan dünyanın diğer bölgelerine haftalarca boş seyretti.

Körfez sevkiyatlarının yeniden toparlanmasıyla birlikte gemilerin kendilerini yeniden konumlandırması gerekiyor ve bu süreç haftalar alabiliyor.

İran'ın Çin'e yaptığı ihracatın fiilen durması da bu baskıyı artırarak Çinli alıcıları ana pazarda faaliyet gösteren tankerlere olan talebi yükseltecek şekilde başka yerlerden ham petrol tedarik etmeye zorladı.

Gemileri onarım için hizmet dışı bırakan İran saldırıları kapasiteyi daha da daraltırken, bazı gemiler de Husi saldırılarından kaçınmak için Afrika etrafındaki yolculuklarına binlerce mil ekliyor. Gemi komisyoncusu MJLF & Associates'in iş zekası başkanı Lauren Gallinari, "Daha önce de olağanüstü navlun piyasaları gördük, ancak bu yükselişin hızı, büyüklüğü ve genişliği gerçekten kayda değer," ifadelerini kullandı.

Navlun sıkışması ve petrol fiyatlarına yansıması

Bir zamanlar küçük bir orta ölçekli maliyet kalemi olan navlun, genel ham petrol fiyatlarına oranla ölçüldüğünde artık devasa bir boyuta ulaştı.

Bu hafta ABD'den yapılan bir rezervasyon, taşıma maliyeti varil başına 41 dolara denk gelen bir oran üzerinden kabul edildi; oysa geçen yıl aynı rota için ortalama taşıma maliyeti 4,50 dolar seviyesindeydi.

Bu tutar, cuma günü varil başına 91 dolar civarında işlem gören West Texas Intermediate (WTI) vadeli işlemlerinin fiyatının yaklaşık yüzde 45'ine denk geliyor.