Plevne Savaşı'nın Finlandiya'daki İzleri
MİT Başkanı İbrahim Kalın'ın eski bir videosunun gündem olması, Finlandiya'daki Plevne hatıralarını tekrar hatırlattı. Fin askerlerin Osmanlı'ya karşı savaştığı ve bu savaşın Finlandiya'da yer adlarına ve sanayi tarihine nasıl yansıdığı inceleniyor.
MİT Başkanı İbrahim Kalın'ın dokuz yıl önce Belgrad'da seslendirdiği Plevne Marşı görüntülerinin yeniden sosyal medyada dolaşması, Türkiye'de az bilinen bir tarihî detayı gündeme taşıdı. Finlandiya'da 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'na katılan Fin askerlerin hatıralarının, yer adlarından sanayi kurumlarına kadar uzanan kalıcı izler bıraktığı görülüyor. Savaşın Finlandiya'daki yankıları, sadece askerî tarihle sınırlı kalmayıp ülkenin kültürel ve ekonomik hafızasına da işlemiş durumda.
Patronlar Dünyası'nda yayınlanan habere göre, 1877'de bağımsız olmayan ancak Rus İmparatorluğu'na bağlı özerk bir büyük dükalık statüsündeki Finlandiya'dan askerler, Rus ordusu bünyesinde Balkanlar'a sevk edildi. Helsinki'de konuşlu Fin Muhafız Tüfek Taburu, Gazi Osman Paşa'nın komutasındaki Osmanlı birliklerine karşı Plevne cephesinde yer aldı. Savaşın en kanlı çarpışmalarından biri olan Gorni Dubnik Muharebesi'nde 22 Fin askeri hayatını kaybetti. Fin askerler, Plevne'nin düşüşünün ardından Edirne üzerinden İstanbul'un batısındaki Ayastefanos'a kadar ilerledi ve 3 Mart 1878'de imzalanan Ayastefanos Antlaşması'nın ardından ülkelerine döndü.
Savaşa katılan Fin askerlerinin yayımladığı hatıralarda, Gazi Osman Paşa'nın direnişinin Rus ordusunun beklentilerini boşa çıkardığı ve yeni birliklerin cepheye sevkini zorunlu kıldığı vurgulanıyor. Dönemin Fin basınında, Rus İmparatorluk Muhafızları içindeki Finlandiya adlı alayın ön saflarda çarpıştığına dair iddialar yer alsa da, Helsinki Belediyesi'nin tarih araştırması bu birliğin savaş deneyimi sınırlı olduğu için büyük ölçüde geride tutulduğunu ortaya koyuyor. Buna rağmen Plevne Savaşı, Finlandiya askerî tarihinde önemli bir yer edinirken, çatışmanın etkileri sivil hayata da yansıdı.
Finlandiya'nın resmî dil kurumu Kotus'un arşivlerinde, Plevne'den esinlenen yaklaşık 40 tarihî yer adı kaydı bulunuyor. Savaştan dönen askerlerin açtığı çiftlikler ve yerleşimler için 'Plevna', 'Pleuna' ve 'Leuna' gibi isimler kullanıldı. Alajärvi'de bir çiftlikten gelişen yerleşim ve Espoo'daki Plevnanpolku adlı yol, bu hatıraların somut örnekleri arasında yer alıyor. Tampere'deki Finlayson fabrikasında 1877'de tamamlanan dokuma salonuna da savaşın anısına 'Plevna' adı verildi; bu bina daha sonra Kuzey ülkelerindeki ilk elektrikli aydınlatma uygulamalarından birine ev sahipliği yaparak sanayi tarihine de geçti.
TürkAta Haber Ajansı