Rize Gastronomisi'nden Sıfır Atık Hareketi'ne horonlu destek

GastronomiRize 2026, "Sofrada Yaşayan Miras" mottosuyla Rize'nin üretim kültürünü, mutfak hafızasını ve gelecek vizyonunu aynı sofrada buluşturdu. Dört gün süreceketkinliğin ilk gününde Rize'nin 12 ilçesinden 100'ün üzerinde yöresel yemek sergilenirkengastronomi; iklim, sıfır atık, sağlık, üretim, kültür ve gelecek başlıklarıyla birlikte ele alındı.

Etkinliğin en dikkat çekici anlarından biri "İklim İçin Horon" oldu. Gençlerinöncülüğünde gerçekleştirilen horonda katılımcılar, Rize'nin simgelerinden çay ve çaybardağı etrafında bir "Sıfır Atık ve İklim Halkası" oluşturdu. Horon, bu kez yalnızca birhalk oyunu değil; toprağı, suyu, gıdayı ve geleceği korumaya yönelik ortak bir çağrıyadönüştü. Bu mesaj, Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Sayın Emine Erdoğan'ın himayelerinde büyüyen Sıfır Atık Hareketi'nin atıkları azaltma, kaynaklarıverimli kullanma ve sürdürülebilir üretim-tüketim anlayışıyla ortak bir zeminde buluştu.

Bu festivalde "İklim ve Çevre Dostu Rize" yaklaşımı kapsamında atıkların ayrıştırılması, kompost uygulamaları, tek kullanımlık plastiklerin azaltılması, yerel ve mevsimselürünlerin tercih edilmesi, gıda kayıplarının azaltılması ile su ve toprağın korunması öneçıkarıldı.

Festivalin merkezinde Rize'nin 12 ilçesinin mutfak kültürünü bir araya getiren büyükyemek sergisi yer aldı. Aile sofralarında kuşaktan kuşağa aktarılan ve bir bölümü bugünekadar kayıt altına alınmamış tarifler, 2024'te başlayan saha taramalarıyla derlendi; 2025'te tasnif edilerek şefler ve tarif sahipleriyle yeniden uygulandı. Bu çalışmalar sonucundahazırlanan "Rize Dağlardan Denize Aromatik Mutfak Kültürü" kitabındaki tariflerden 100'ü aşkın yemek bu yıl festival alanında yeniden hazırlanarak yaşayan bir gastronomi sergisinedönüştürüldü. Çalışma, yalnızca yemek tariflerini değil; Rize'nin tarımını, bitki bilgisini, hayvancılığını, balıkçılığını, saklama ve pişirme yöntemlerini de geleceğe taşıyan birgastronomi envanteri niteliği taşıyor.

GastronomiRize 2026'da mutfak, sağlık ve uzun yaşam perspektifiyle de ele alındı. Festival kapsamında kurulan Longevity Merkezi Rize'de beslenme uzmanları, hekimler vegastronomi uzmanları; yerel ve mevsimsel ürünler, fermente gıdalar ve geleneksel beslenmekültürünün sağlıklı yaşam açısından yeniden değerlendirilmesi üzerine çalışmalar yaptı. Böylece gastronominin tarladan tabağa, tabaktan sağlığa uzanan bütüncül hikâyesi ortayakondu.

Çay ise festivalin hem ekonomik hem kültürel kimliğini temsil eden temel unsurlarındanbiri oldu. Çayın bahçeden fabrikaya, doğru demlemeden gastronomideki kullanımalanlarına uzanan yolculuğu ele alınırken tadımlar ve demleme atölyeleri düzenlendi. "Bir Bardak Çayın Geleceği: İklim Değişikliği ve Sürdürülebilir Çay Gastronomisi" başlığıylada çayın geleceği, iklim ve üretim perspektifinden değerlendirildi.

Festival alanında Formulaz'dan horona, tulumdan şiire, çaydan arıcılığa, el sanatlarındangeleneksel üretim yöntemlerine kadar Rize'nin yaşam kültürünü oluşturan pek çok unsur biraraya geldi. Sepet örme, sirke yapımı, mısır soyma, hamsi tuzlama, pepeçura ve paçayapımı gibi atölyelerle gastronomi, çocuklar ve gençler başta olmak üzere yeni kuşaklarlabuluşturuldu. Böylece etkinlik, geçmişi anlatan bir organizasyonun ötesine geçerek yaşayanbir kültür alanına dönüştü.

Kadın üreticiler de festivalin önemli aktörleri arasında yer aldı. Rize'nin farklıilçelerinden 150'yi aşkın kadın, yöresel yemeklerini, el emeği ürünlerini ve gelenekselüretim bilgilerini ziyaretçilerle buluşturdu. Tariflerden turşuya, reçelden ekmeğe ve saklamayöntemlerine kadar kadınların kuşaktan kuşağa aktardığı bilgi; ekonomik ve kültürel değeredönüştürülerek görünür hale getirildi.

Rize Belediye Başkanı Rahmi Metin, etkinliğin yalnızca bir festival olmadığını; Rize'ninüretim kültürünü, hafızasını ve gelecek tasavvurunu aynı sofrada buluşturmayı amaçladığınıbelirtti. 2024'te başlayan saha taramaları, 2025'teki tasnif ve uygulama çalışmaları ve2026'da tariflerin yeniden hazırlanmasıyla gastronomi kitabının yaşayan bir mirasadönüştüğünü ifade eden Metin, "Rize Dağlardan Denize Aromatik Mutfak Kültürü"nünaynı zamanda bir kültür belgesi olduğunu vurguladı.

Gastronomi Rize 2026, Rize'nin 12 ilçesinden yükselen 100'ü aşkın yemekle kentinfarklı coğrafyalarını ve ortak mutfak hafızasını aynı sofrada buluşturdu. Horon iklim içinoynandı, çay gelecek için demlendi, kadın emeğiyle taşınan tarifler yeniden hayat buldu. "Sofrada Yaşayan Miras" anlayışıyla düzenlenen etkinlik, gastronomiyi toprak, doğa, sağlık, üretim, kültür ve gelecek arasında güçlü bir bağ kuran yaşayan bir miras olarakortaya koydu.

09 Ekim 2026 | Rize