Ay'daki çukurun sırrı araştırılacak: Astronotlara sığınak olabilir

Ay'da uzun süreli insan varlığına yönelik çalışmalar sürerken, yüzeyin altındaki olası mağaralar da bilim insanlarının araştırma gündeminde. ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), Marius Hills çukurunun büyük bir yeraltı boşluğuna açılıp açılmadığını belirlemek üzere geliştirilen GIMLI projesini destekleme kararı aldı.

Gezegen Bilimi Enstitüsü (Planetary Science Institute-PSI) öncülüğündeki proje, NASA'nın Ay yüzeyine bilimsel araçlar göndermeyi amaçlayan PRISM programına seçildi. Araştırma, gelecekteki Ay yerleşimleri için doğal korunakların belirlenmesine katkı sunmayı hedefliyor.

YERALTININ HARİTASI ÇIKARILACAK

Ay'ın volkanik açıdan çeşitli bölgelerinden birinde bulunan Marius Hills çukuru, geçmişteki volkanik faaliyetler sırasında oluşmuş bir lav tüpünün girişini barındırıyor olabilir. Yörüngeden yapılan gözlemlerin ardından GIMLI ile bölgenin doğrudan Ay yüzeyinden incelenmesi planlanıyor.

Araştırmada yeraltını tarayan radar, sismik sensörler ve yerçekimi ölçüm cihazı birlikte kullanılacak. Kameralar ise çukurun duvarlarını ve çevresini görüntüleyecek. Elde edilen verilerle yüzeyin altında bir boşluk bulunup bulunmadığı, varsa ne kadar geniş bir alana uzandığı araştırılacak.

Projenin yürütücüsü Nathaniel Putzig, farklı ölçüm yöntemlerinin bir arada kullanılmasının yüzey altındaki yapıların anlaşılmasını kolaylaştıracağını belirtti. Bilimsel araçların bir iniş aracı ve gezgin robotla Ay'a taşınması öngörülüyor.

RADYASYONA KARŞI DOĞAL KORUNAK

NASA'ya göre, çukurun büyük bir lav tüpüne açıldığının doğrulanması, gelecekteki yaşam alanlarının planlanmasını etkileyebilir. Yeraltındaki doğal boşluklar, astronotların zararlı radyasyondan, aşırı sıcaklık değişimlerinden ve küçük göktaşı çarpmalarından korunmasına yardımcı olabilir.

GIMLI, NASA'nın Ay'daki kaynakları, çevresel tehlikeleri ve olası sığınakları incelemek üzere seçtiği üç bilimsel araştırmadan biri. Diğer projelerle Ay'ın güney kutbundaki çevresel koşulların izlenmesi ve küçük soğuk bölgelerde biriken buzun araştırılması hedefleniyor.

AY'IN VOLKANİK GEÇMİŞİNE DE IŞIK TUTACAK

Araştırmanın bir diğer amacı, çukurun oluşumunu ve bölgenin volkanik geçmişini anlamak. Çukurun duvarlarında açığa çıkan yüzey malzemesi ve lav katmanları, normalde yeraltında kalan jeolojik izlerin incelenmesine olanak sağlayacak. Bu katmanlar, lavların nasıl hareket ettiğine ve püskürmeler arasında uzun zaman aralıkları bulunup bulunmadığına ilişkin bilgi verebilir.

PSI araştırmacıları, bir mağara bulunamaması halinde de ölçümlerin çukurun nasıl oluştuğunu açıklamaya katkı sunacağını belirtiyor. Bölgede astronotların kullanabileceği bir mağaranın varlığı henüz doğrulanmış değil; GIMLI, bu olasılığı sınayacak.