Sırbistan'da 12 yıllık Vucic iktidarı sona erdi

Sırbistan'da 2014 yılından bu yana devam eden Aleksandar Vucic dönemi, Pazar günü gerçekleştirilen erken genel seçimlerin ardından sona erdi. Resmi olmayan sonuçlara göre, Novi Sad'daki tren istasyonu felaketinin ardından yükselen öğrenci hareketi, seçimlerin galibi olan Öğrenci Listesi ile iktidara gelme hakkını elde etti. 12 yıldır ülke yönetiminde etkili olan Vucic, seçim sonuçlarını kabul ettiğini açıkladı.

BirGün'de yayınlanan habere göre, kayıtlı 6,4 milyondan fazla seçmenin oy kullandığı seçimlerde rekor katılım gerçekleşti. Öğrenci Listesi oyların yüzde 52'sini alarak 250 sandalyeli Sırbistan Ulusal Meclisi'nde 140 koltuk kazanırken, Vucic liderliğindeki Sırp İlerleme Partisi (SNS) oyların yüzde 39'u ile 103 milletvekili çıkardı. Diğer partilerden ise 7 isim Meclis'e girmeyi başardı. Seçimlerin ardından Meclis'in 30 gün içinde toplanması ve başbakanın belirlenmesi için görüşmelerin başlaması bekleniyor. Ayrıca, Cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk turunun en geç 27 Aralık'ta yapılacağı öngörülüyor.

Hareketin temelleri, 1 Kasım 2024'te Novi Sad'daki tren istasyonunda çatı çökmesi sonucu 16 kişinin hayatını kaybetmesiyle atıldı. Olayın ardından yenileme çalışmalarına dair belgelerin kamuya açıklanmaması, yolsuzluk iddialarını ve toplumsal öfkeyi tetikledi. 22 Kasım 2024'te öğrencilerin anmalarına kimliği belirsiz kişilerce saldırılmasının ardından üniversitelerde eylemler başladı. Öğrenciler, belgelerin yayımlanması, tutuklanan arkadaşlarının serbest bırakılması, saldırganların yargılanması ve üniversite bütçesinin artırılması gibi taleplerle sokaklara çıktı.

Tam adı 'Studenti u blokadi' (Blokaj Altındaki Öğrenciler) olan hareket, fakülteleri işgal ederek derslere ara vermeleriyle biliniyor. Seçim kanadı ise 'Studentska lista- Studenti pobeđuju' (Öğrenci Listesi- Öğrenciler Kazanıyor) adını taşıyor. Hareket, her fakültede eşit söz ve oy hakkının bulunduğu 'Plenum' adı verilen açık meclisler aracılığıyla karar alıyor. Bu örgütlenme modeli, 2011 yılındaki Belgrad fakülte işgallerinde de kullanılmıştı. Protestoların büyümesi üzerine 2025 Ocak'ta Başbakan Miloš Vučević istifa etmiş, 5 Mayıs 2025'te hareket bağımsız bir liste kuracağını duyurmuştu. Eylül ayında ise Cumhurbaşkanı Vucic, erken seçim çağrılarına yanıt vererek görevinden istifa etmişti.

Öğrenci Listesi, erken seçim kararının ardından 11 maddelik bir 'Öğrenci Planı' açıkladı. Planda, yolsuzlukla mücadele amacıyla yolsuzluktan sorumlu olanları tutuklayacak özel bir polis birimi kurulması, İçişleri Bakanlığı'ndaki bazı yetkililerin görevden uzaklaştırılması, kamu yayın kuruluşunun siyasi kontrolden çıkarılması ve kamu işletmelerine parti yandaşlarının atanmasına son verilmesi gibi hedefler yer aldı. Hareket, seçimlerde öğrencileri doğrudan aday göstermek yerine, akademisyenler ve tanınmış isimlere listelerinde yer verdi.

Listelerde eski basketbolcu Dejan Bodiroga ile oyuncular Tihomir Stanić ve Dragan Jovanović gibi ünlü isimler bulunuyor. Öğrenci Listesi'nin ilk sırasında, kardiyolog ve acil tıp profesörü Ilija Srdanović yer alırken, akademisyen Radomir Šajčić ile Merkez Bankası eski başkanı ve ekonomist Dejan Šoškić de listenin öne çıkan adayları arasında gösterildi.

TürkAta Haber Ajansı