Trump: İran liderleri öldü, muhatap belirsiz

ABD Başkanı Donald Trump, 3 Kasım'da gerçekleştirilecek Kongre ara seçimleri öncesinde Georgia eyaletinde düzenlediği mitingde İran'a yönelik sert açıklamalarda bulundu. Trump, Tahran yönetimindeki birinci ve ikinci düzey liderlerin hayatını kaybettiğini öne sürerek, Washington'ın kiminle müzakere edeceği konusunda netlik kazanması gerektiğini vurguladı. Aynı etkinlikte Trump, otomotiv devi Audi'nin Georgia'da 4,2 milyar dolarlık yeni bir fabrika yatırımı yapacağını da kamuoyuyla paylaştı.

Diriliş Postası'nda yayınlanan habere göre, Trump İran ile devam eden çatışma sürecine ilişkin değerlendirmesinde, İran'ın askeri kapasitesinin büyük ölçüde zayıfladığını savundu. ABD Başkanı, İran'ın uçak, gemi ve lider kadrosunun kalmadığını iddia ederken, "(İran'ın) Birinci ve ikinci düzeydeki liderleri öldü. Artık durmalıyım çünkü kiminle müzakere ettiğimizi çözmem gerekiyor." ifadelerini kullandı. Bu sözler, İran yönetim kademelerinin savaşta ağır kayıplar verdiğini ve müzakere masasında muhatap bulmanın güçleştiği şeklinde yorumlandı. İran cephesinden bu iddialara ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

Trump, İran'ın nükleer programına yönelik saldırıların ülkenin zenginleştirme kapasitesini yok ettiğini ileri sürdü. "Onları askeri, mali ve diğer konularda yendik. Hiçbir zaman nükleer silahlarının olmamasını sağlamalıyız." diyen Trump, İran'ın nükleer silah edinmesinin engellenmesinin temel hedef olmaya devam ettiğini belirtti. İran'ın nükleer tesislerindeki hasarın boyutu bağımsız kaynaklarca henüz doğrulanamazken, Tahran yönetimi nükleer programının barışçıl amaçlı olduğu tezini sürdürüyor.

2015 yılında Barack Obama döneminde imzalanan Ortak Kapsamlı Eylem Planı (JCPOA) çerçevesinde İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerine yaptırımların hafifletilmesi karşılığında sınırlama getirilmişti. Trump, ilk başkanlık döneminde 2018'de ABD'yi bu anlaşmadan çekmişti. Georgia'daki konuşmasında bu kararını savunan Trump, anlaşmanın feshedilmesinin İran'ın nükleer silah elde etmesinin önüne geçtiğini dile getirdi.

ABD ve İsrail'in 28 Şubat 2026'da başlattığı saldırılar, İran'ın askeri ve nükleer tesislerinin yanı sıra üst düzey yönetimini hedef almıştı. Operasyonlarda İran'ın dini lideri Ali Hamaney hayatını kaybederken, Tahran füze ve insansız hava aracı saldırılarıyla karşılık vermişti. Mart ayında Mücteba Hamaney yeni dini lider olarak belirlenmiş, aynı ay güvenlik yapılanmasındaki kilit isimlerden Ali Laricani'nin İsrail hava saldırısında öldürüldüğü bildirilmişti. Çatışmalar kısa sürede bölgeye yayılmıştı.

Nisan başında Pakistan'ın teklifi üzerine iki haftalık ateşkes ilan edilmiş, bu süreç Hürmüz Boğazı'ndan gemi geçişlerinin yeniden başlamasına bağlanmıştı. Ancak İran yönetimi, ateşkesin savaşın sona erdiği anlamına gelmediğini açıklamıştı. Haziranda İsrail ile İran arasında çatışmalar yeniden alevlenirken, Temmuz başında Trump, İran'ın gemilere saldırmasını gerekçe göstererek ateşkesin sona erdiğini duyurmuştu. Trump'ın son açıklamaları, müzakere sürecindeki belirsizliğin devam ettiğini gösteriyor. Trump savaş boyunca müzakereler yürütüldüğünü iddia etse de Tahran yönetimi bu açıklamaları yalanlamıştı.

Trump, Volkswagen Grubu'na bağlı Audi'nin Georgia eyaletinde fabrika kurma sözü verdiğini ve gelecek ay inşaatına başlanacak tesiste yılda 200 bin araç üretileceğini açıkladı. Audi'nin ABD'de halihazırda bir üretim tesisi bulunmuyor. Şirketin ABD'de fabrika kurma planı, gümrük vergileri nedeniyle uzun süredir gündemdeydi. Volkswagen CEO'su Oliver Blume, 2026'nın başında otomotiv tarifelerinin düşürülmemesi halinde planın askıya alınabileceğini belirtmişti. Daha önce Tennessee, Güney Carolina ve Alabama gibi lokasyonlar gündeme gelmiş olsa da Audi veya Volkswagen tarafından Georgia yatırımına dair resmi bir açıklama henüz yapılmadı.

ABD'de Kongre ara seçimleri 3 Kasım 2026 Salı günü yapılacak. Seçimlerde Temsilciler Meclisi'nin 435 sandalyesinin tamamı ile Senato'nun yaklaşık üçte biri için oy kullanılacak. Trump, Cumhuriyetçi Parti'nin Kongre'deki çoğunluğunu korumak amacıyla kritik eyaletlerde miting düzenliyor. Georgia, hem Senato yarışı hem de başkanlık seçimlerindeki dengesi nedeniyle iki partinin de öncelikli hedefleri arasında yer alıyor.

TürkAta Haber Ajansı