Türkiye ve Azerbaycan arasındaki farklı yaklaşımlar hangi başlıklarda yoğunlaşıyor?
Ankara ile Bakü arasında son dönemde eğitimde başörtüsü düzenlemesi, İsrail ve Ermenistan ile normalleşme gibi konularda farklı yaklaşımlar öne çıkıyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ilişkilerin yıpratılmaması gerektiğini vurguladı.
Türkiye ile Azerbaycan, "Tek millet, iki devlet" anlayışıyla son 10 yılda ilişkilerini stratejik ortaklık seviyesine taşıdı. Ancak Bakü'nün okullarda başörtüsüne getirdiği kısıtlama ve Ankara'nın buna tepkisi, ikili ilişkilerde son dönemde gerginliğe yol açtı. İki ülkenin farklı tutum sergilediği başlıklar arasında İsrail-Filistin meselesi ve Ermenistan ile normalleşme süreci de bulunuyor.
Haberler.com'da yayınlanan habere göre, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 15 Ekim'de Bakü'de Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve mevkidaşı Ceyhun Bayramov ile görüşmesinin ardından yaptığı açıklamada, iki ülke arasındaki bağların sarsılmaz olduğunu ve stratejik ilişkilerin yıpratılmasına izin verilmemesi gerektiğini söyledi. Fidan, tarafların bazı konularda farklı yaklaşımlarının olabileceğini belirterek, sorunların kadim geçmişe yakışır şekilde medeni biçimde konuşulacağını ifade etti. AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Kürşad Zorlu da farklılıklar olabileceğine işaret ederken, Azerbaycan hükümetinden konuya ilişkin henüz bir açıklama yapılmadı.
Farklılaşma konularının başında "yaşam tarzı" geliyor. Aliyev, 2 Ekim'deki Yeni Azerbaycan Partisi Kurultayı'nda isim vermeden, kimsenin işlerine karışmaması ve yaşam tarzlarına müdahale etmemesi gerektiğini söyledi. Azerbaycan, Temmuz'da laik eğitimi güçlendiren yasa değişikliğinin ardından Eylül'de öğrenci ve öğretmenlerin başörtüsüyle eğitim kurumlarında bulunmasını engelleyen bir düzenleme uygulamaya koydu. Türkiye'den resmi tepki gelmezken, bazı AK Parti milletvekilleri ve Cumhurbaşkanı Danışmanı Oktay Saral'ın sosyal medya paylaşımları Bakü'de rahatsızlık yarattı. Yeni Azerbaycan Partisi, Türkiye'ye iç işlerine karışmama ilkesini hatırlatarak bu politikadan vazgeçilmesi çağrısı yaptı.
İki ülke arasındaki en temel dış politika ayrışması İsrail konusunda yaşanıyor. Türkiye, Gazze'deki saldırılar nedeniyle İsrail'e karşı en sert tutum alan ülkelerden biri olurken, Azerbaycan güvenlik, istihbarat ve enerji alanlarında İsrail ile ilişkilere stratejik önem veriyor. İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog'un 15 Ekim'de Bakü'deki zirveye katılması ve Aliyev ile görüşmesi dikkat çekti. Bazı Türk medya kuruluşları, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın zirveye katılmama kararında Herzog'un etkili olduğunu öne sürdü; Cumhurbaşkanlığı bu konuda açıklama yapmadı.
Ermenistan ile normalleşme süreci de iki ülke arasında hassas bir başlık. Ankara, süreci Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki kalıcı barış anlaşmasına bağlı tutuyor. Türkiye ve Ermenistan'ın 2022'de sınır kapılarını açma kararına Azerbaycan'ın karşı çıktığı iddia ediliyor. Azerbaycan, Ermenistan ile 8 Ağustos 2025'te Washington'da imzalanan anlaşmanın uygulanması için Erivan'ın anayasasında değişiklik yapmasını şart koşuyor. Bu sürecin uzaması, Türkiye-Ermenistan normalleşmesini de geciktirebilir.
TürkAta Haber Ajansı