ABD, Orban'ı BM Genel Sekreterliği İçin Destekliyor

ABD yönetiminin, eski Macaristan Başbakanı Viktor Orban'ı Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreterliği görevine aday olmaya teşvik ettiği ve bu süreçte aktif destek sağladığı iddia edildi. Söz konusu girişimin, Washington'un Rusya ve Çin ile koordineli hareket ederek Orban'ı ortak bir aday olarak konumlandırma stratejisi kapsamında şekillendiği ifade ediliyor. Ancak söz konusu planın henüz resmiyet kazanmadığı ve nihai kararın beklenildiği vurgulandı.

Diriliş Postası'nda yayınlanan habere göre Wall Street Journal (WSJ) gazetesi, üç ülkeden kaynaklara dayandırdığı haberinde ABD'li yetkililerin Orban'ı bu göreve ilgi duymaya yönlendirdiğini aktardı. Haberde, ABD'nin Rus ve Çinli muhataplarına bu pozisyon için 'Orban gibi birini' istediklerini ilettiği ve iki ülkenin de bu fikre olumlu baktığı öne sürüldü. Adaylık fikrinin, üç başkentte yapılan görüşmelerde Orban'ın adının sıkça gündeme gelmesiyle ortaya çıktığı belirtilirken, Rusya ve Çin'in konuya ilişkin kamuoyu önünde herhangi bir taahhütte bulunmadığı kaydedildi. Orban'ın ise henüz resmi olarak aday gösterilmediği, ancak temkinli davrandığı ve kazanma şansının yüksek olduğuna inanmadığı sürece yarışa girmeyeceği aktarıldı.

Gazete, Orban'ı 'MAGA muhafazakârlarının hayalindeki aday' olarak tanımlarken, bu nitelendirmenin gerekçesi olarak eski başbakanın kitlesel göçe ve liberal sivil toplum kuruluşlarına karşı takındığı sert tutumu ile Avrupa Birliği ile yaşadığı gerilimleri gösterdi. Bir ABD Dışişleri Bakanlığı yetkilisi, Orban'ın BM'deki mevcut düzene meydan okuyacak ideolojik kararlılığa sahip olduğunu savundu. ABD Başkanı Donald Trump'ın nisan ayındaki Macaristan seçimlerinde Orban'ı açıkça desteklediği, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in de seçim sürecinde kampanyaya katıldığı hatırlatıldı. Olası bir adaylık açıklamasının, ABD'de 3 Kasım'da yapılacak ara seçimlerin sonrasına bırakılmasının beklendiği belirtildi.

Orban, 12 Nisan 2026'daki Macaristan genel seçimlerinde iktidarı kaybetmiş ve 16 yıllık kesintisiz iktidarı sona ermişti. Péter Magyar liderliğindeki Tisza Partisi oyların yaklaşık yüzde 53'ünü alarak parlamentoda üçte iki çoğunluk elde ederken, Orban'ın Fidesz-KDNP ittifakı yüzde 38 civarında kalmıştı. Orban daha önce 1998-2002 döneminde de başbakanlık yapmıştı.

BM Genel Sekreteri, BM Şartı'nın 97. maddesi gereğince Güvenlik Konseyi'nin tavsiyesi üzerine Genel Kurul tarafından atanıyor. Süreçte Konsey üyeleri, adaylar için gayriresmî kamuoyu yoklamaları yapıyor. Bir adayın Konsey'den tavsiye kararı alabilmesi için en az 9 olumlu oy alması ve beş daimi üyenin veto hakkını kullanmaması gerekiyor. WSJ'nin aktardığına göre bir ABD'li yetkili, Orban'ın Konsey'in 15 üyesinden 8'inin desteğini 'rahatlıkla' alabileceğini, 10 oya ulaşmanın da mümkün olduğunu ileri sürdü. Veto yetkisine sahip İngiltere ve Fransa'nın tutumu ise henüz netleşmedi.

Mevcut BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in ikinci görev dönemi 31 Aralık 2026'da sona erecek ve yeni genel sekreterin 1 Ocak 2027'de göreve başlaması öngörülüyor. Güvenlik Konseyi'nin 30 Temmuz'da yaptığı ilk yoklamada, BM Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) Genel Sekreteri Rebeca Grynspan öne çıkmıştı. Grynspan, 16 Ekim'deki altıncı yoklamada 9 'teşvik' oyu almasına rağmen 5 'teşvik etmeme' oyuyla karşılaşmıştı. Yarışta Grynspan'ın yanı sıra Rafael Grossi, Carolyn Rodrigues-Birkett, Macky Sall, María Fernanda Espinosa, Olara Otunnu, Ivonne A-Baki ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin adayı Lana Nusseibeh gibi isimler yer alıyor. Şu ana kadar hiçbir aday, veto riski olmaksızın gereken desteği toplayamadı.

TürkAta Haber Ajansı